De tropen komen naar je toe deze zomer (met tips)

Nog één zo’n zinderend hete dag doorstaan en dan hebben we het weer even gehad. Gisteren werden alle records verbroken: meer dan 40 graden Celsius in Nederland. Dat is in geen tijden vertoond. Ik zag het nieuwste statistiekje van een grootschalig onderzoek naar de opwarming van de aarde. In 2.000 jaar is het wereldwijd niet zo heet geweest als in de laatste honderd jaar. De tropen komen naar ons toe deze zomer en dat zal vaker gaan gebeuren. Heb ik daarvoor al die vlieguren gemaakt, vroeger? Sorry, foute opmerking. Maar ik kan nu wel een aantal geleerde lessen uit de tropen doorgeven.

Tuin en planten
De tuinplanten hebben het heel zwaar. Voor dorstige hortensia’s heb ik halfronde walletjes gemaakt van vijf centimeter hoog. Die vangen het water op van de schuin aflopende grond. Over de planten liggen doeken, maar de bloemen zijn toch verbrand. Daarom wil ik met schaduwdoek en vier stokken een tijdelijk afdakje maken voor de heetste dagen. (En voortaan snij ik tijdig wat bloemen af. Binnen blijven ze in een vaas langer goed.)

Het is sowieso slim om op de zonnigste plekken Mediterrane planten te plaatsen. In Macedonië en Libanon laten mensen druiven, kiwi’s en ander fruit over meterslange pergola’s groeien. Daaronder kun je lekker koel in de schaduw zitten of je auto parkeren. Plant bomen aan de zuidkant van de tuin en het huis.

Huis koel houden
Een huis hou je zonder airconditioning koeler met een paar eenvoudige maatregelen. Neem luiken of schermen aan de buitenkant voor de ramen. Hang desnoods een laken over een geopend dakraam. Laat een hedera of andere klimplant tegen een stenen muur aan de zonzijde groeien. Dan neemt de muur minder warmte op. Sedum op een plat dak helpt ook.

Zelf ’s nachts koel blijven
Afgelopen nacht deed mij terugdenken aan de nachten in een strandhuisje op het Frans-Polynesische eiland Moorea. Het stond tussen wuivende palmbomen. Op de achtergrond klonk het zachte geruis van de oceaan. De airconditioning bestond uit panelen van horizontale louvre glasplaatjes als ramen. Zette je er twee tegenover elkaar open, dan waaide de wind er doorheen. Traditionele huizen in Samoa zijn zelfs helemaal open. Die hebben alleen een vast dak en een vloer. De muren bestaan uit gevlochten matten die als luxaflex omhoog en omlaag gaan.

Net als nu, koelde het binnen niet verder af dan tot 26 graden. Een laken voelt dan al snel plakkerig aan. Ik sliep vannacht op een badstof doek. Ter verdere afkoeling kan je je lichaam bedekken met een natte handdoek. Of maak je huid nat met een washandje en laat je lijf daarna aan de lucht drogen. Dat werkt ook goed.

Heb jij nog andere handige tips uit de tropen?

Witte zwaluw gespot in Oosterbeek

‘Wat vliegt daar nu?’, dacht ik gisteren, toen ik een wit vogeltje spotte tussen de boerenzwaluwen in de uiterwaard. Het lijkt wel een zwaluw. Sterker, het ís een zwaluw. Toegegeven, vanuit de verte is het moeilijk te zien. Maar deze witte zwaluw vliegt even hard als zijn soortgenoten. Een paar maal vlogen andere zwaluwtjes naar hem toe. Witte zwaluwen komen zelden voor, al zijn er enkele in Nederland waargenomen.

Gefilmd boven een weiland in de Rosandepolder tussen Oosterbeek en de Nederrijn op 7 juli 2019 rond 14:30 uur.

Zomerse dag in Nederland

Blauwe korenbloem

Als voormalige vlakbij-de-kust-bewoonster verbaas ik mij altijd over inwoners van het binnenland. Wordt het heet, dan gaan ze allemaal naar het strand. Nu ik in het oosten woon, zie ik de uittocht van nabij. Gisteren stonden er zelfs mensen met opgeblazen luchtbedden op het station. Toch, als het érgens benauwd is, dan is het wel aan zee. Overal krioelende massa’s, lawaai en volle parkeerterreinen. Eenmaal op het strand brandt de zon genadeloos. En dan dat plakkerige zand. Wat een armoe.

Op warme dagen vertoef ik liever op het platteland. Voeten in het gras, briesje er langs. In goed gezelschap loungen onder een veranda; eten en drinken bij de hand. Wandelen in een schaduwrijk bos. En dan natuurlijk uitgebreid pauzeren bij elk terras dat je tegenkomt. Bovendien zie je nog eens wat. Vlinders en een reetje. Drie paarden rond een pasgeboren veulen. Een nagebouwde boerderij uit de ijzertijd. Graanvelden met klaproos en korenbloem. Dit zijn zomaar wat impressies van mijn weekend. Het was weer aangenaam.

Tien favoriete geurtjes

Hooiland in de uiterwaard

Op een wandelingetje waait mij een heerlijke geur tegemoet. Het is een natuurlijk parfum dat herinneringen aan de zomers uit mijn jeugd oproept. Ergens op het platteland in Nederland, of op vakantie in Frankrijk. Denk aan zo’n zalige lome dag à la campagne, met leeuweriken in het veld. Wat ik ruik, is de geur van hooi, gedroogd gras. De boer is net klaar met balen verzamelen.

Als ik een lijstje van favoriete geurtjes samenstel, dan wordt dit het wel:

  • Pas gemaaid gras.
  • Vers hooi op het land.
  • Sinaasappelbloesem (lijkt op jasmijn).
  • Frangipani.
  • Swiffer duster met Ambi pur.
  • Wierook.
  • Zojuist gemalen koffie.
  • Soms: een vleug sigarettenrook.
  • Perzik (op de markt in Frankrijk).
  • De aftershave van een ex-vriend.

En het geluid bij die lome zomerse dag klinkt ongeveer zo:

Terugkeer naar de uiterwaard

Vijftien graden koeler en een lang verwachte plensbui. Vandaag voelt aan alsof de zomer in de herfst is overgegaan. De afgelopen weken was het te warm in de zon. Nu ben ik terug in de uiterwaard. Het gras ziet er nog relatief goed uit. Dat is boven op de stuwwal wel anders. Daar is weidegrond totaal verdord en wordt het vee met hooi bijgevoerd. In de verte steekt het bos op de stuwwal wel mooi scherp af tegen de grijze wolkenlucht.

Tuinieren is ook een vak

Een mooie tuin creëren gaat met vallen en opstaan. Dat blijkt wel nu ik hier voor de vierde zomer woon. Elk jaar verloopt anders. Wat de ene zomer lustig staat te bloeien, verpietert het volgende jaar. Soms heb ik wat gezaaid en komt er niets op. Zet ik daar een andere plant neer, dan gaat het zaaigoed alsnog groeien. En nu weer deze droogte. Mijn tuin bestaat uit zanderige bosgrond met daarop een dun laagje aarde. Dat betekent veel sproeien. Laten we het onder ogen komen. We moeten overstappen op gewassen die in een mediterraan klimaat groeien.

Een tuin kan verrassend uitpakken. Het duurt even voordat je ontdekt waar een plant het beste groeit. Of je koopt een struik waarvan het label vermeldt dat hij maximaal een meter hoog wordt. Mooi dat ‘ie bij jou de halve tuin in beslag neemt. En denk je dat je een bloeiende klimmer hebt, valt er na drie jaar nog geen bloem te bekennen. Zo heb ik onlangs een plant weggeknipt. Alleen de wortels met de onderste houtachtige delen moeten er nog uit. Blijkt dat het een clematis is. En die bloeit pas nadat ‘ie wordt gesnoeid. Oeps.

Het is aangenaam om je te omringen met planten die aan vakantieoorden doen herinneren. Zodra het gaat regenen, wil ik een aantal droogte gevoelige planten vervangen. Op internet staan genoeg alternatieven uit het Middellandse Zeegebied. De planten daar kunnen namelijk wel wat hebben. Zelfs een beetje vorst, want ook in het Midden-Oosten vriest het soms. Desnoods kan je in de winter de wortels met stro afdekken.

Hier volgt een lijstje met aanbevolen planten, struiken en bomen voor wie hetzelfde wenst: albizia julibrissin/slaapboom, bougainvillea, lantana, lavendel, oleander, rozemarijn, campsis tagliabuana radicus/trompetbloem, callistemon/lampenpoetser, olijf, mimosa, vijg, cypres, parasolden, Franse roos, passiebloem, druif, koriander, tijm. Overigens doen een kogeldistel, clematis, hibiscus en akebia quinata/chocoladeplant het ook prima.

Op de website van Tuinadvies (geen sponsor) staan foto’s van soorten en heldere beschrijvingen.

Vakantie in eigen land (met tropentips)

Voor vakanties kan je naar verre oorden reizen, maar zoek het dit jaar eens dichter bij huis. Oké, het is een beetje druk in dit land. Toch zijn er genoeg rustige plekjes te vinden. Bovendien waan je je nu zelfs zonder fantasie in de tropen. Elke dag straalt de zon, dus loop gerust rond in een korte broek of zomerjurk. Bovendien liggen de fotogenieke landschappen om de hoek. Vraag maar eens aan toeristen wat ze hier mooi vinden. Soms zien we de schoonheid ervan pas als een ander ons erop wijst.

Verlang je naar een authentieke vakantiesfeer? Ga dan eten in een goed restaurant met buitenlandse keuken. Kies Afghaans, Eritrees, Keniaans of Perzisch als je het avontuurlijk wenst. Met bijpassende live muziek waan je je vanzelf over de grens. Trouwens, je verwacht de Romeinse brug en Engelse cottages op de foto’s vast niet in Nederland. Toch heb ik ze in hartje Gelderland genomen. En dit alles zonder fileleed of incheckbalies. Ik bedoel maar.

Tot besluit wat tips uit mijn tropentijd, aangezien het vandaag 36 graden wordt.

Tropentips:

  • Zet om 06.00 uur al je ramen open en sluit ze weer voor 09.00 uur. Zorg dat er daarna geen zonnestraaltje meer binnen kan komen.
  • Doe voor 9.00 uur alles wat inspanning vergt en echt moet. Zoals salades, ijsjes en veel leesvoer in huis halen.
  • Doe na 9.00 uur bij voorkeur helemaal niets meer, of doe het lekker rustig aan.
  • Blijf tot 20.00 uur uit de zon!
  • Profiteer van elk beetje schaduw. Al is het maar een streep van tien centimeter breed naast een lantaarnpaal.
  • Hou een zeer lange middagpauze, het liefst met dutje toe.
  • Raak je in een stad toch oververhit, zoek dat de koelste plekken op.
    De vleesafdeling van de supermarkt is ideaal.
  • Sproei de tuin pas zodra alle planten weer in de schaduw staan.