Even doorbijten en dan verdergaan

Vandaag heb ik een klus geklaard, waarvan ik vond dat ik die moest doen. Vooraf had ik al een vermoeden van wat mij te wachten zou staan. Namelijk iets vernemen wat ook bij sollicitaties gangbaar is. Dus 101 varianten op ‘U past niet in het profiel.’ Daarom moest ik mij mentaal wel even voorbereiden. Dat ging goed. Uiteindelijk werden het een paar varianten minder. Nu kan ik met mijn leven verdergaan.

Grappig trouwens, dat een van de organisaties streeft naar een wereld waarin iedereen meedoet.

Neem een voorbeeld aan Afrika

Natuurlijk zie ik het allemaal op tv. Iemand zegt dat het niet alleen zo erg is voor de burgerbevolking. Het is ook zo zonde van de mooie Oekraïense stad. (Ben vergeten over welke stad hij het had.) Mijn gedachten dwalen af naar de Boeddha-beelden. Die in Bamyan, Afghanistan.

Een ‘deskundige’ zegt in een praatprogramma dat hij dit niet heeft verwacht. Die doelbewuste aanvallen om burgers te raken. Maar waarom niet dan? Ze hebben in Syrië precies hetzelfde gedaan. Daaraan kon iedereen al zien hoe meedogenloos het er nu weer aan toe zou gaan.

Het is hartverwarmend hoor, al die mensen in mijn omgeving die hun huizen openstellen voor Oekraïense vluchtelingen. Alleen, waarom hebben ze dat niet voor de Syriërs gedaan? Die werden toch op precies dezelfde manier belaagd? De bommen komen uit dezelfde fabriek, neem ik aan.

Oh, wacht ik begrijp het. ‘Wij’ identificeren ons makkelijker met de Oekraïners dan met de Syriërs. De Oekraïners lijken in uiterlijk, normen en waarden, gedrag en gewoonten meer op ‘ons’. Meer dan de Syriërs dat doen.

Tja, dat is nu precies waar al die ellende van komt.

Op donderdag 10 maart was 2Doc: Rules of War op NPO2. Een Rode-Kruismedewerker geeft een workshop ethisch vechten aan milities in Zuid-Soedan. Er bestaat namelijk zoiets als oorlogsrecht. Tijdens de Slag om Arnhem hielden zowel de Duitsers als de geallieerden zich daar aan. Meestal.

Volgens dit oorlogsrecht is het de bedoeling dat soldaten tegen soldaten vechten en daarbij zo min mogelijk burgerslachtoffers maken. Punt is wel dat je hiervoor enig strategisch inzicht moet hebben. Je moet als militair ook zelf kunnen nadenken. Ik weet niet of Russische militairen drugs gebruiken, maar Afrikaanse strijders doen dat wel.

Nog zoiets. Vroeger vochten ze in Soedan niet met geweren. Ze deden dat met stokken. Vrouwen konden een conflict beslechten door een gewonde man met hun lichaam te beschermen. In Afrika bestonden er al ethische gedragscodes voordat daar Arabieren en Westerlingen kwamen. Hier kunnen we nog een voorbeeld aan nemen. Nu zijn soldaten beesten geworden, volgens een Afrikaanse in de documentaire.

Wapenproducenten hebben geen boodschap aan workshopjes ethisch vechten. Een keer raden waar de vijf grootste producenten ter wereld zitten.

Bevroren dennen, of …

Bevreemdend. Dat is de sfeer die ik het liefste oproep met een foto. Zoals wanneer je naar een beeld kijkt en niet direct herkent wat je ziet. In eerste instantie wordt je erdoor op het verkeerde been gezet. Zo’n foto veroorzaakt heel even kortsluiting in je hersenen – het moment waarin nog alles mogelijk is – totdat je doorhebt waar je naar kijkt.

Ik vermoed dat het bevreemdende van oorlogssituaties voor sommigen de aantrekkingskracht ervan is.

De grote schoonmaak van een blog

In november hou ik meestal de jaarlijkse grote schoonmaak van Raam Open en deze keer pak ik dat extra uitgebreid en grondig aan. Want waarom oude logjes laten rondzwerven op internet als je er op uitgekeken bent of niet langer achter de inhoud staat? Ik hanteer ruwweg de volgende criteria:

Interesseert het onderwerp van een logje mij nog? Is het relevant? Er mag best iets grappigs tussen staan. Maar denk ook aan de enorme energieverspilling, veroorzaakt door de ontstellende hoeveelheid onzin online. En dan de foto’s: zijn die wel echt de moeite waard?

Word je blij, trots of nieuwsgierig als je een oude logtitel terugziet in de statistieken van je site? Dan is het goed. Zo niet, dan kan het logje weg.

Stel dat je vanaf morgen niets meer kan wijzigen op je blog; wat wil je dan achtergelaten hebben op het internet?

Teksten over persoonlijke en actuele zaken worden snel door nieuwe gebeurtenissen ingehaald. En geleidelijk aan kan je van mening veranderen. Dergelijke logjes schrap ik direct. Soms is een deel of de gehele tekst verouderd, maar staan er wel opmerkelijke observaties in. Die breng ik in een verzamellogje met gewiste citaten alsnog onder de aandacht. En er ontstaat vanzelf een voorraad foto’s uit gewiste logjes. Die je kan recyclen en opnieuw presenteren. Zie boven.

Deze keer ga ik het totale aantal sinds 2013 gepubliceerde logjes drastisch terugbrengen. Dat dwingt mij om kritisch te kijken naar elk afzonderlijk logje. Ik loop ze allemaal door en maak een eerste ruwe schifting. Daarna zal ik een maximaal aantal logjes per jaar bepalen. En dan begint het ware sloopwerk.

Soms moet je rigoureus te werk gaan voor een mooi resultaat.

PS: Bij deze opruiming zijn 635 logjes geschrapt en 643 logjes overgebleven. De statistieken waren namelijk nogal ontnuchterend. Om niet te zeggen: ontluisterend. Het overgrote deel van de berichten wordt kort na publicatie gelezen en daarna vrijwel nooit meer. Wat overgebleven is, zijn de logjes waar ik tevreden over ben. En bij twijfelgevallen gaven de statistieken de doorslag. De les: op internet heerst de waan van de dag. Bloggen doe je omdat je het leuk vindt; voor eeuwige roem is dit medium te vluchtig. (Tenzij je écht iets te melden hebt, want mijn familiewebsite trekt de aandacht zelf wel.)

Wat vrouwen soms uithalen

We hebben al driekwart afgelegd van mijn favoriete landgoedwandelroute, mijn oude vriendin en ik. Wanneer zij haar smartphone tevoorschijn haalt en mij de zojuist afgelegde route op het scherm laat zien. Dat zij ons traject heeft getrackt, komt voor mij als een verrassing. Op dat moment voel ik er weinig bij. Maar veel gidsen van wandelgroepen vinden het minder prettig als meelopers hun zelfbedachte routes vastleggen.

Heb ik een fout begaan? Tenslotte heb ik ook jarenlang aan iedereen verteld hoe geweldig ik Australië vind. Daar begon ik mee in 1986, toen er nog amper iemand voor vakantie heen ging. En kijk nu eens. Onderhand viert bijna elke student een tussenjaar in dat land. Ik had mijn mond moeten houden, want zo heb ik aan een enorme CO2-uitstoot bijgedragen.

Of neem die rondreis in Madagaskar, zestien jaar geleden. Het was een groepsreis van SNP en daar zaten een paar vinnige meiden bij. De ‘leukste’ (te merken aan de reacties van de mannen) was behoorlijk bijdehand. Als Brabantse droeg ze een aura van gezelligheid mee. En ze had uitzonderlijk veel interesse voor het werk wat ik toen deed.

Geleidelijk schakelde ze van een belangstellend vraaggesprek over op een vorm van uithoren. En twee jaar later dook zij als nieuwe kracht op bij mijn toenmalige werkgever, in een sector waar je moeilijk tussen komt. Kennelijk was mijn informatie haar goed van pas gekomen. Ze kwam binnen op een andere afdeling en heeft nooit meer met mij contact opgenomen.

Mijn oude vriendin en ik kennen elkaar twintig jaar. Tien jaar geleden voerde ik via payrolling een project uit bij haar werkgever. Daar werkte ook een Brabantse vrouwelijke collega als zzp’er, die bijzonder geïnteresseerd was in ons gedeelde verleden. De oude vriendin en ik hebben allebei veel gereisd en een enigszins alternatieve kijk op het leven. Steeds wanneer ik voor een pauzewandeling naar buiten ging, wilde die collega mee.

Dat zij later een vergelijkbaar geintje ging uithalen als haar provinciegenoot van die groepsreis, zag ik dus al aankomen. En daar zit ik niet mee.

Alleen vind ik het nu toch wat minder dat ik mijn oude vriendin heb laten zien waar de mooiste paddenstoelen langs de route groeien. Het is er sinds coronatijd al druk genoeg.

Doet AH aan profiling?

Bij de zelfscankassa van Albert Heijn is het voor de vijfde keer raak sinds corona uitbrak. Op het display verschijnt een melding dat ik moet wachten op een medewerker. Kort daarna staat er iemand naast mij: tassencontrole. Er is niets aan de hand, maar ik voel mij ongemakkelijk. Want hoe komt het dat ik er zo vaak wordt uitgepikt?

‘Ik’ is hier misschien te persoonlijk opgevat. Het is logisch dat er af en toe controles zijn. Waarschijnlijk verschijnen die meldingen willekeurig om de zoveel klanten en dan is deze frequentie gewoon toeval. Alleen … is dat wel zo?

Bij de tweede keer vertel ik de medewerkster dat het opmerkelijk wordt. Het is een vaste medewerkster, afkomstig uit Oost-Europa. Volgens haar ligt het ‘aan het systeem’. Oei. Zo’n standaardreden, uit de mond van iemand uit een voormalige communistische regio. Daar krijg ik acuut onaangename associaties bij.

Bovendien bestaat er niet zoiets als een neutraal systeem. Achter elk systeem gaan algoritmes schuil die door mensen van vlees en bloed ontwikkeld zijn. Dus welke criteria zijn er van hogerhand ingevoerd? Zij wijst op het toeval van een selectie ‘at random’.

Bij de derde keer vertelt een andere medewerkster dat het kan liggen aan mijn bonuskaart. Heb ik daar iets aan gekoppeld? Jawel, een Air Miles kaart. Zij raadt aan om een nieuwe bonuskaart te gebruiken, omdat er soms problemen zijn wanneer er airmiles gekoppeld zijn. Hier wacht ik nog even mee. Thuis check ik eerst wat Albert Heijn weet over mij. Voornaam, e-mailadres en woonadres. Dat is alles wat mijn klant‘profiel’ op internet laat zien.

Bij de vierde keer ben ik het zat en doe ik mijn beklag bij de servicebalie. Een medewerkster geeft mij het telefoonnummer van de filiaalmanager. Wanneer ik hem bel, weet hij niet hoe snel hij mij moet doorverbinden met een kassamedewerker. Deze medewerker vertelt na enig aandringen dat iemand vaker kan worden geselecteerd in geval van een eerdere ‘foutieve controle’. Hm, nu wordt het interessant. Ik heb nooit een ‘foutieve controle’ gehad. Bij mijn weten, althans.

Volgens diverse winkelmedewerkers kunnen zij niets doen om het probleem te verhelpen. Daarvoor moet ik contact opnemen met de klantenservice van Albert Heijn. Ik vraag aan enkele kennissen of zij regelmatig controle krijgen. Dat blijkt niet het geval. Enkele dagen verstrijken en prompt krijg ik bij het eerstvolgende winkelbezoek wéér controle!

Na die vijfde keer bel ik alsnog met de klantenservice van Albert Heijn. De medewerkster hoort mij aan en wijst eveneens op de willekeur van het systeem. Volgens haar kan niemand in de winkel via mijn bonuskaart mijn gegevens zien. En de zelfscankassa kan dat evenmin.

Nu is er één probleem: dit geloof ik niet meer. Ik denk dat Albert Heijn aan ‘profiling’ doet en mijn straat te min vindt. Zo ver is het nu dus al gekomen.

Of zou het toch aan die gekoppelde Air Miles kaart liggen? (Maar als dat een algemeen bekend probleem is, waarom lossen ze het dan niet op? En waarom krijg ik regelmatig de standaardvraag of ik airmiles wil verzilveren, waarna ik op ‘Ja’ klik en dan lees dat er onvoldoende saldo is? Volgens de kassamedewerker is dat ‘normaal’ in het systeem. Hier kunnen de winkelmedewerkers ook niets aan veranderen.)

Of zou ik te veel ‘ongebruikelijke’ bewegingen maken bij de zelfscankassa? Zoals: een lege tas uit een lege tas halen. Of: de bonuskaart uit mijn portemonnee vissen en daarna diezelfde portemonnee in mijn jaszak stoppen. Of, nog gekker: met een struikje broccoli naar de weegschaal lopen voor een prijskaartje met een streepjescode. Camera’s registreren tenslotte alles. Hoeveel ‘unauthorised movements’ zou je mogen maken bij de zelfscankassa voordat je als ‘suspect object’ wordt aangemerkt?

Echt, na vijf meldingen ga je de raarste dingen verzinnen. Maar ik heb inmiddels wel van de klantenservice begrepen dat de winkelmanager de ‘strengheid’ van het controlesysteem zelf kan instellen.

Zwart wit genuanceerd

Als blanke vrouw ben ik zelden vanwege mijn huidskleur gediscrimineerd. Hooguit ervaar ik achterstelling omwille van mijn maatschappelijke afkomst en mijn ongebruikelijke opleiding. Ik kan mij een slag in de rondte werken en nog zo veel verantwoordelijkheid nemen. Nooit zal ik automatisch de financiële waardering krijgen die een bankier of chirurg geniet. Dus ook voor mij geen toegang tot het juiste netwerk. En ook voor mij geen medische behandeling in een privé-kliniek.

Vrijwel iedereen discrimineert, ook al denk je van jezelf van niet. Het is goed als eenieder zich daarvan bewust is: wit, zwart en alles wat daar tussenin zit. Racisme heb ik op alle continenten gezien. Daarom gaan onderstaande logjes in de herhaling. Misschien zorgen ze voor een beetje zelfreflectie, realisme en nuancering.