She was my queen

Queen Elizabeth II, Perth, Australia, 1988

Zij was de koningin.
Al toen ik voor het eerst naar Londen ging.
Haar gelaat prijkte op massa’s muntjes in mijn vroegere muntenverzameling.

The United Kingdom, Northern-Ireland, Cyprus, Malta, Gibraltar, Australia, New Zealand, Malaysia, Singapore, Fiji, Tonga, Samoa, Cook Islands, Kenya, Uganda. You name it. Andere vielen onder haar protectoraat.

Daarom was zij overal waar ik in de periode van de Grote Reizen kwam, koningin. En tientallen jaren lang bleef zij dat van de hele wereld, in mijn beleving.

Er was geen enkele andere koningin zo koninklijk als zij. Zij was het voorbeeld van hoe het moest zijn. En zij was de laatste in een lange, lange lijn. Met haar verscheiden komt er aan de allerlaatste overgeleverde middeleeuwse tradities een eind.

Vanaf nu zal alles wat we elders zien, een slap aftreksel zijn. Een kopie. Een Hollywood-versie. Naäperij van dictatoriale wannabe royals in een mislukt paradijs.

Ooit waren de koningin en ik heel dichtbij. Maar relevanter is wat zij bij haar uitvaartdienst wilde overbrengen: het belang van rechtvaardigheid.

Airborne Cemetry Arnhem/Oosterbeek, 19 september 2022

RIP my queen

Controle houden of loslaten

Op weg naar het onbekende

In een oude Volkskrant staat een bericht dat mij fascineert. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat mensen nog liever pijn lijden dan dat ze zich vervelen. Je zou denken dat de meesten van ons het heerlijk vinden om hangend op de bank lekker niets te doen. Maar nee hoor, we willen continu bezig zijn. Al is het maar frutselen met een pen. Paul van Lange, hoogleraar sociale psychologie aan de VU heeft er een verklaring voor. ‘Actief zijn geeft ons het gevoel dat we controle hebben.’

Is controle hebben dan zo belangrijk? En wanneer heb je ooit echt controle? Kennelijk wijk ik af, want ik mag graag minutenlang voor mij uit staren en wegdromen. Sterker, misschien is dat een manier om controle te krijgen over onduidelijke zaken. Zodra mijn gedachten in rustiger vaarwater komen, kan ik ze ordenen, waarna er ruimte voor nieuwe ideeën ontstaat.

De regie ben je kwijt wanneer je situaties en consequenties niet meer overziet. Dan lijkt het alsof je in een diep meer springt en niet weet waaraan je begint. Dit is een beetje eng, maar op zich niet erg. Pas wanneer je het gevoel krijgt dat je aan de rand van een afrond staat, is er iets mis. We stappen voor de lol in zweefmolens en achtbanen. Zweven en ‘loskomen’ vinden we best leuk, zolang er een veiligheidssysteem is.

Veiligheid en zekerheid horen bij onze belangrijkste behoeften. Zo bezien is het logisch dat we graag de regie in handen houden. Het verlangen daarnaar kan echter verlammend werken, met alle risico’s van dien. Want gebrek aan innovatie, in conservatieve culturen bijvoorbeeld, houdt juist onveilige en onzekere leefsituaties in stand. Het is ook niet slim om blind te varen op elke les uit het verleden wanneer de wereld om ons heen snel verandert.

Dus kennelijk willen we iets doen en we houden graag grip op ons leven. Dan is leren loslaten handig in deze tijd.

(Dit logje uit juli 2014 is onlangs gewist bij de sloop van mijn blog. Het blijft relevant en daarom publiceer ik het opnieuw.)