De kleuren van de herfst: groen

groen sprookjesachtig mos

Groen is een kleur die je het hele jaar door aantreft. Zo blijven naaldbomen, hulst en gras groen, hoewel ze in de herfst nauwelijks groeien. Daarom was het even zoeken naar een kenmerkende groentint voor de serie over dit seizoen. Ik kom uit bij mos. Mos gedijt namelijk het beste wanneer het koel en vochtig is.

In IJsland groeien de prachtigste soorten en het grillige landschap daar prikkelt de fantasie. De mijne in elk geval. Mos hoort samen met paddenstoelen tot de natuurfenomenen uit het rijk der fabelen. Daarom plaats ik hier een foto van intens groene pollen mos. Ze lijken wel van fluweel en ze groeien op landgoed Koningsoord. Die naam klinkt toch best sprookjesachtig, of niet soms?

De kleuren van de herfst: geel

Hartenstein geel in de herfst

Tijdens een boswandeling in de herfst stap je over een geelbruin bladentapijt. Daar gaat een heel proces aan vooraf, waarin ze verkleuren van groen naar rood of oranje, geel en bruin. Roodbladige bomen doen het weer net even anders. Vooral het geel springt eruit wanneer de zon erop schijnt. Die kleur is aan de beurt in deze miniserie over alle voorkomende herfstkleuren.

Vorige week nam ik foto’s van zowel rode als groene beuken. Van die rode bomen heb ik eerder dit jaar deze foto’s genomen. Nu staan ze hierboven en zijn ze verkleurd naar geel/oranje.

Op de foto hieronder spat het geel van de bomen er echt af. Wel twijfel ik of dit plaatje goed is gelukt qua compositie.

Lage Oorsprong herfst gele beuken

Vergelijk het met deze oudere foto van beuken in gele herfsttooi. Naar mijn idee is en blijft dat toch de mooiste.

De kleuren van de herfst: roze en rood

vermoedelijk roze pronkridder zwam

In deze miniserie over de herfst ga ik op zoek naar alle kleuren die in dit seizoen voorkomen. Bij herfst past rood, maar verwacht je misschien geen roze. Toch komt roze sporadisch voor. Zie de roze pronkridders hierboven. Gisteren zag ik nog een gevlekte dovenetel met roze bloemen. Die bloeit van april tot november, zoals ook zwammen buiten de herfst groeien. Daarom vind ik van groen naar rood verkleurende bomen kenmerkender voor dit seizoen.

Zeg je herfst rood, dan is de vliegenzwam het ultieme cliché. Die rode paddenstoel met witte stippen. Daarvan staan al diverse foto’s op Raam Open. Wat is er nog meer? Rood is het bloed van wild, dat traditiegetrouw in de herfst wordt geschoten. En de laatste vruchten aan de bramenstruik kleuren eveneens rood, net als hun bladeren.

herfst zilveren stam lijsterbes met bramen roodDe foto hiernaast (een kwartslag gedraaid) zou op het eerste gezicht in de zomer kunnen zijn genomen. In werkelijkheid is dit juist een typisch herfsttafereel. Want als je goed kijkt, zie je tussen de rode bramen enkele verschrompelde vruchten hangen. Dat duidt op het najaar. Verder staan er op de achtergrond een paar geel verkleurde bomen. Iets minder goed zichtbaar zijn de bruin geworden varens. Ook begint een van de bramenbladeren te verkleuren.
Maar het bewijs dat dit geen zomerfoto is, zit hem in de knop van de lijsterbes, boven aan de zilverkleurige tak. Die staat al startklaar voor de volgende lente. Vandaar.

De heide staat toch in bloei

Bloeiende heide Bilderberg bos

Na de hitte en de droogte staan de heidevelden nu toch overal in bloei dankzij een paar verfrissende buien. Deze heide groeit op een onooglijk veldje. Dat veldje is nauwelijks het fotograferen waard en andere bloggers hebben foto’s van mooiere heidevelden geplaatst. Maar hier wandel ik vanaf mijn huis in drie kwartier naartoe. Dan is een detailfoto zo gemaakt.

Een route vol stekels

paars bloeiende distels in veld

Wanneer je het ergens naar je zin hebt, dan zie je het vooral positief in. Ik heb mooie herinneringen aan die wandeling in de uiterwaard bij Ewijk van afgelopen zondag. Wat een beetje buiten beeld blijft, zijn stekels. Die waren overal. Scherpe stekels aan allerlei bloeiende distelsoorten. Stekels aan grote kaardenbollen. Hele venijnige stekels aan overhangende bramentakken. Daar blijf je met je broekspijpen in hangen. En verderop zag ik de enorme stekels van een zilveren onopordum acanthium (wegdistel).

zaadpluizen van distel in de wind

Wat een contrast met de zachte pluizenbollen waaraan de distelzaden uitvliegen. Die hebben een hoge aaibaarheidsfactor. Kennelijk zijn stekelplanten van het type ruwe bolster blanke pit. De vrucht van een braam is toch ook heerlijk zoet. En de kaardenbol? Die laat kransen van piepkleine lieflijke roze bloemetjes tussen zijn prikkers groeien.

kaardenbol met roze bloemkransen

Een rijkdom aan wilde plantensoorten

Zicht op de Waal bij Ewijk

Die Trage Tocht bij Ewijk van afgelopen zondag is er een om van na te genieten. De cirkelwandeling start bij Slot Doddendael, dat al figureerde in de Tachtigjarige Oorlog. Eerst kom je door een bosje en over een dijk. Daarna volgt een afwisselende struintocht langs de Waal in de uiterwaard. Dit gebied werd in 1989 teruggegeven aan de natuur. En dat is goed te merken. Je wandelt er tussen soms manshoge planten in een rijke variatie aan soorten. De smalle paden zijn uitgestippeld door runderen die hier vrij rondbanjeren.

Een bioloog kan er zijn hart ophalen. Zelf weet ik weinig af van wilde planten. Ik heb geprobeerd een aantal soorten via internet te benoemen, maar laat dit liever aan kenners over. Een kleine greep uit wat er in elk geval groeit: kamille, chicorei, moeraskruiskruid, kruisdistel en kaardenbol, vergeet-mij-nietjes, wollige munt, boerenwormkruid, fluitekruid, weidekervel, akkerhoornbloem, heksenmelk, absintalsem, wilde marjolein, ijzerhard en zuring, plus watergentiaan in een strang.

Wie alles wil weten over de planten, vogels, insecten en vissen in de uiterwaard, kan deze gebiedsrapportage downloaden. Het rapport bevat ook een beschrijving van de recente ontstaansgeschiedenis.

Struinen bij Ewijk over smalle paden

Witte zwaluw gespot in Oosterbeek

‘Wat vliegt daar nu?’, dacht ik gisteren, toen ik een wit vogeltje spotte tussen de boerenzwaluwen in de uiterwaard. Het lijkt wel een zwaluw. Sterker, het ís een zwaluw. Toegegeven, vanuit de verte is het moeilijk te zien. Maar deze witte zwaluw vliegt even hard als zijn soortgenoten. Een paar maal vlogen andere zwaluwtjes naar hem toe. Witte zwaluwen komen zelden voor, al zijn er enkele in Nederland waargenomen.

Gefilmd boven een weiland in de Rosandepolder tussen Oosterbeek en de Nederrijn op 7 juli 2019 rond 14:30 uur.