Teksten recyclen is ook duurzaam

Sinds kort prijkt Raam Open op de lijst met blogs over duurzaamheid op Vlasleeuwenbekje’s Blogspot. Daar ben ik blij om. Dit blog verbleef namelijk al vijf jaar in de diepste krochten van internet en werd door weinig mensen opgemerkt. Nu komen er meer bezoekers. Behalve recente logjes, toveren zij ook het oudere werk tevoorschijn. Daar zit menig bericht tussen waarin ik mijn visie deel volgens de ‘People Planet Profit’-strategie. Het zijn pleidooien voor een duurzamere samenleving en economie. Veelal zijn ze geïnspireerd door mijn ervaringen binnen de internationale ontwikkelingssector in Afrika.

‘Duurzaamheid’ is één van de meest uitgekauwde termen van deze tijd. Het is een containerbegrip dat regelmatig door handige marketeers wordt misbruikt. Vandaag zag ik een advertentie voor ‘duurzame’ vakanties van twee weken naar Azië. Alsof er ook maar iets duurzaams is aan vliegreizen. Sommige mensen kunnen het woord niet meer hóren. Maar er bestaat geen alternatief voor een ‘duurzame’ toekomst. Dus zou ik zo zeggen: ‘Wen er maar aan, aan de noodzaak van duurzaamheid.’

Deze week kwam het log ‘Geboortebeperking als redding’ weer voorbij in de statistieken. Niet verwonderlijk, als je het nieuws volgt. Er is namelijk ophef over VVD-Tweede Kamerlid Wybren van Haga. Hij wil meer investeren in geboortebeperking in Afrika. Er worden twee miljard extra geboorten op dat continent verwacht, bovenop eerdere voorspellingen door de VN.

Wat mij betreft kan het genoemde log niet vaak genoeg worden gelezen. Het staat al jaren in de top 10 van de Pronkkamer om er blijvend aandacht op te vestigen. Gewoon, omdat het gaat over cruciale vrouwenrechten. En die hebben weer alles te maken met duurzaamheid. Hopelijk leidt deze recyclingactie tot aandacht voor de vele facetten daarvan. 😉

Van wie is ons luchtruim?

Als er iemand moet zwijgen over de toename van het vliegverkeer, dan ben ik dat. Vliegen is (of was) mijn grote milieuzonde. Het enige wat ik daar tegenover kan stellen, is dat ik geen kinderen met westerse leefstijl op de aardbol heb gezet. Dat is de milieuvriendelijkste daad die ik kon verrichten. Al was het ongepland. Nu we dit hebben gehad, wil ik het over ons wereldwijde luchtruim hebben.

Een paar citaten uit de Volkskrant van 28 september 2017. ‘11.000 woningen ondervinden zeer veel geluidsoverlast van Schiphol, blijkt uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Omdat dit beneden de toegestane norm van 13.600 is, ziet Schiphol in de nieuwe cijfers reden om verder uit te breiden.’ Bert Wagendorp fulmineert hiertegen in zijn column: ‘Volgens de luchthaven maakt de milieueffectrapportage ‘verdere ontwikkeling van Schiphol mogelijk op een duurzame en veilige manier’. Het zijn daar hondsbrutale leugenaars en ze hebben schijt aan alles en iedereen.’ Dat kan ik beamen.

Vaste volgers weten dat ik een geluidsoverlastvluchteling ben. Ruim twee jaar geleden verkaste ik van Leiden naar het oosten van het land. Ik dacht even dat ik eindelijk van Schiphol met zijn Kaagbaan was verlost. Echter.

Schiphol moet en zal een belangrijke ‘hub’ in de wereldwijde luchtvaart blijven. De luchthaven zit helaas al bijna aan zijn taks. Daarom moeten vakantievluchten naar Lelystad gaan uitwijken. De kaartjes van de zwaar ter discussie staande routes tonen net niet mijn woonplaats. Maar één vliegroute komt angstvallig dichtbij.

Een Volkskrantlezer bagatelliseert alle ontstane commotie in Gelderland en Overijssel. Als je de aantallen omrekent naar vliegbewegingen per dag, zo beweert hij, dan worden het er slechts een tiental per dag. Of zo. Ik weet niet onder welke steen de beste man heeft geleefd. Alsof het bij zulke lage aantallen gaat blijven. En alsof niet elke denkbare norm gaat worden overschreden. Gewoon legaal, daar hebben ze hun contacten en maniertjes wel voor.

Want Schiphol maakt deel uit van de Heilige Graal. De ‘economische groei’. De ‘werkgelegenheid’. De ’kennisindustrie’. De ‘het-is-onontkoombare-vooruitgang’-theorie.

Boven alles is Schiphol een perfect vehikel voor ‘winstmaximalisatie’. Ofwel de door ons land graag gefaciliteerde belastingontwijking voor de allerrijksten. Luchthavens en vliegmaatschappijen hoeven nauwelijks belasting te betalen. Op kerosine bijvoorbeeld. Oh, hoezo de vervuiler betaalt? Alleen domme burgertjes doen dat en die moeten niet zeuren. Ze willen toch zelf vliegen.

Dat laatste is waar. Alleen hoeven ze niet half Amerika en elke vlucht van de KLM uit Afrika langs Schiphol om te leiden. Er zit weinig logica in veel overstapschema’s. Daarnaast hoef ik geen prijsvechters. Door hun komst is het vliegverkeer al flink toegenomen. Een groeiende groep mensen vindt het inmiddels normaal om meerdere malen per week te vliegen. Zodat ze ’s woensdags op tijd thuis zijn voor de eetclub of de voetbaltraining. Weg is de stimulans die leidt tot bezinning. Ons woongenot en onze zuurstof gaan eraan.

Ik vraag me af hoe ver we dit met zijn allen laten gaan. De echte strijd laat ik over aan de jeugd. Die zal straks het langst naar lucht happen als we niet ingrijpen.

Geluid festivals loopt de spuigaten uit

‘Nederland wordt te klein voor zo veel festivals’, kopte de Volkskrant afgelopen zaterdag. Feit is dat het aantal festivals in ons land al jaren flink stijgt. In 2012 waren het er volgens onderzoeksbureau Respons 708, tegen 934 in 2016. Dan hebben ze de jaarlijkse straatmaaltijd in mijn oude stadsbuurtje vast niet meegeteld. Waren die festivals allemaal maar zo gemoedelijk. Vaker worden omwonenden opgescheept met forse geluidsoverlast.

Voor wie verder leest: deze longread begint met de invloed van openlucht-festivals op omwonenden. Daarna volgt mijn ervaring met wonen te midden van omgevingsgeluiden in Leiden. In geuren en kleuren, uiteraard. En ik sluit af met een ode aan ‘3 oktober’ van Rubberen Robbie, voor de liefhebbers.

De Volkskrant: ‘In Breda werd deze maand een motie aangenomen tegen de geluidsoverlast. Centrumbewoners klagen over ‘misselijkmakende’ bassen en ramen die kapot trillen door lawaaiige optredens.’ Dit is nog afgezien van dagenlange parkeerproblemen, wegomleidingen, onbereikbare werkgevers, plus piesende en kotsende, straalbezopen jongens voor je deur. Het klinkt vertrouwd, want ik ben opgegroeid met 3 oktober (Leidens Ontzet).

Moeten we dit soort mega-evenementen in steden dan maar schrappen? Bij het artikel staat een foto van een Vierdaagsefeest aan de Waalkade in Nijmegen. Eigenlijk is dat een mismatch. Dergelijke grote, traditionele evenementen zorgen niet voor blijvende ergernis. Als je in Leiden woont, weet je dat je 3 oktober er bij krijgt. En de Tilburgse kermis hoort net zo in die stad thuis als een gesloten textielfabriek. Een of twee grote jaarlijkse evenementen kan iedereen wel verdragen.

Maar ‘uit cijfers blijkt dat vooral het aantal kleine en middelgrote festivals groeit. … Onderzoeken laten nu zien dat bezoekers vooral behoefte hebben aan kleinschaliger ervaringen op bijzondere plekken. … Die vind je vaker in de stad.’ Dus kan het gebeuren dat de gemeente van mei tot oktober om de week een ander ‘event’ toelaat. De centrummanager, organisatoren en horecabazen zijn daar blij mee. Want het is fijne promotie voor de stad en iedereen pikt een graantje mee. Behalve de omwonenden, die hebben het kennelijk maar te accepteren. Een vergelijking met Airbnb is zo gemaakt.

Organisatoren kunnen wel wat doen om geluidsoverlast in te perken. Een goede installatie, vakkundige geluidsmensen en een slimme opstelling van boxen, maken al verschil.
Gemeenten kunnen een harde limiet stellen aan tijden, geluidsvolumes en aantallen openlucht-evenementen met versterkte muziek. Graag zie ik dat ze gewoon de stekker eruit trekken wanneer een organisator zich niet aan afspraken houdt.

Het probleem zit vooral in de opeenstapeling van rumoer en het dominante geclaim van de openbare ruimte. ‘Vrijheid eindigt zodra die van een ander wordt beperkt.’, zei Jan Terlouw onlangs. Dat is precies wat er bij een teveel aan geluid speelt. Het geluid word je opgedrongen. In je eigen woning kan je niet meer tot rust komen. Het houdt je uit je slaap, ook al moet je er de volgende dag vroeg uit. In het ergste geval leidt het tot hevige stress, gevoelens van onmacht of feitelijke agressie, uitputting en fouten in het verkeer of op het werk. Ik betwijfel of een festivalorganisator dat in zijn SWOT-analyse meeneemt.

Kortom, jaarlijks een of twee grote evenementen in de openbare ruimte vind ik prima. Maar hou het daar bij. Als bekend is dat omwoners ernstige overlast krijgen, laat organisatoren hen dan een financiële vergoeding geven. Tenslotte is de openbare ruimte van iedereen. Zo’n gebaar is volwaardiger dan mensen afschepen met een gratis drankje. Kennelijk zijn evenementen in de buitenlucht lucratief genoeg. Anders was er nu geen sprake van wildgroei.

Mag ik dan nu aangeven waardoor ik zo’n pesthekel aan mensen heb gekregen die met hun volume voortdurend te veel openbare ruimte innemen? Lees verder “Geluid festivals loopt de spuigaten uit”

Brandgevaar! We blijven spelen met vuur

Het is nogal raak deze maand. Eerst die brand in een Londense flat en nu staat Portugal in vuur en vlam. Weinig is zo fascinerend en zo griezelig als groot vuur. En weinig toont zo pijnlijk confronterend aan hoe hardleers we daarmee omgaan.

Pasgeleden las ik in een Leidse krant uit 1912 over een grote brand. In die stad was het gebruikelijk dat weeskinderen met de brandspuit van het weeshuis hielpen blussen. De brand was bij hen om de hoek, maar ze konden niet uitrukken. Want de commandant ontbrak en zonder orders moesten ze wachten. Intussen brandde het pand helemaal af. Afgelopen week stond de brandweer in Goor machteloos omdat de bevelvoerder even weg was. Lees verder “Brandgevaar! We blijven spelen met vuur”

Het klimaat en de generaal

Nairobi, 14 januari 2006. Zomaar een stukje uit mijn privéverslag: ‘Zojuist toonde de BBC beelden van door droogte getroffen mensen en dieren in noord-Kenia. Vanuit Nairobi gezien is dit nieuws evenzeer een ver-van-mijn-bed-show als vanuit Nederland. Op ons kantoor spraken we er maanden geleden al over. Onder meer vanwege het programma om lokale veehouders weerbaarder te maken in perioden van droogte. Maar de regering had het te druk met de yes/no-campagne. Terwijl alle alarmbellen toen al rinkelden voor wat er komen zou. En nu vraagt men zich hardop af waarom de internationale gemeenschap niet sneller reageerde. Pardon?!’

Deze week stak generaal Middendorp zijn nek uit met zijn boodschap. Volgens hem bedreigt klimaatverandering de wereldvrede. ‘De klimaatverandering leidt tot conflicten en oorlogen, tot grote vluchtelingenstromen en het voedt extremisme. Het hele conflict in het Midden-Oosten is terug te voeren op het klimaat dat in razendsnel tempo verandert. … Ook de situatie in Syrië is volgens Middendorp terug te voeren op droogte als gevolg van klimaatverandering. Boeren verhuisden naar de stad en miljoenen mensen moesten in armoede leven. Jonge mensen zonder toekomst hebben zich aangesloten bij extremistische groeperingen als IS.’ Dit staat op NOS.nl.

Voor mij bevat het geen nieuws en een discussie over klimaatverandering ga ik niet aan.
Ik weet wat ik op vier continenten heb gezien. Zoals Australië, waar enorme gebieden in tweehonderd jaar tijd volledig ontbost zijn. De vruchtbare aarde waait er gewoon in de oceaan. En Madagaskar, waar in razend tempo de laatste unieke wouden verdwijnen. Daar zullen weldra geërodeerde rotsen verschijnen. De Romeinse keizer Hadrianus trachtte de magnifieke ceders in Libanon nog te beschermen. Maar dat werd hopeloos toen de Ottomanen kwamen. Of neem Maleisië, waar de plantages met oliepalmen oneindig zijn. Die putten de bodem uit, dus dat wordt de volgende woestijn. Maar er is ook goed nieuws. Op de atollen in Polynesië beginnen ze al water in overvloed te krijgen. Nu nog wat drijvende eilanden erbij.

Lalomanu beach falesVandaag leerde ik het volgende over verandermanagement. Het is makkelijk om mensen te overtuigen met een simpele boodschap. Vooral als de spreker er zelf weinig van af weet. Donald Trump is daar een voorbeeld van. Maar Justdiggit heeft ook een eenvoudig verhaal.

50PLUSpartij en ontwikkelingshulp

In de Volkskrant noemt iemand ouderen rupsjes-nooit-genoeg en half Nederland valt erover. De tegenstelling tussen ‘rijke’ ouderen en ‘arme’ jongeren staat weer op scherp. Want Henk Krol van 50PLUS gooit graag olie op het vuur. En met Sjuul Paradijs als schrijver, ex-Telegraaf, weet je het wel. Ik heb hun concept-verkiezingsprogramma gelezen. Laat ik het zo zeggen: het is een shopping list. Als ontwikkelingsplan kan het linea recta de prullenbak in. Ongenuanceerd, onsamenhangend, financieel ongefundeerd en Sjuul doet niet aan SMART.

Door dat programma moest ik denken aan een financieringsplan dat mij in een vorige functie werd toegestuurd. Een asielzoeker was naar zijn land in Afrika teruggestuurd.  Nederland wilde hem nog op weg helpen als hij een concreet plan had. Deze jonge man, die geen dag in zijn leven had gewerkt, wilde wel een taxibedrijf beginnen. De meeste mensen daar schrapen dan via familie geld bijeen en starten met een tweedehands auto. Hij niet, meneer pakte het gelijk groots aan. Of wij maar even tien luxe personenauto’s wilden financieren. Kon hij gelijk personeel in dienst nemen.

Ja, hij zag zichzelf al helemaal zitten. Meneer de directeur, met drie telefoons in een glimmend kantoor. Net zoals de heren van 50PLUS, vermoedelijk.

Het volgende komt uit hun programma en tussen vierkante haakjes staan mijn opmerkingen:

Nummer 48. Ontwikkelingshulp

  • Elke dag sterven duizenden kinderen en volwassenen door gebrek aan voedsel, water en medicijnen. Een miljard kinderen en mensen lijden honger. Nederland houdt zich aan de internationale afspraken als het gaat om het geven van ontwikkelingshulp maar wil wel nadrukkelijk garanties voor een juiste besteding.. [Het hele armoedevraagstuk teruggebracht tot voedsel, water en medicijnen? Is het dan toch zo eenvoudig?]
  • Het Nederlandse bedrijfsleven zit in de koppositie als het gaat om internationale samenwerking. [Uiteraard, uiteraard, we moeten er wel iets aan overhouden.]
  • Nederland geeft geen geld aan misdadige, corrupte regimes, waar mensenrechten worden geschonden en oorlog wordt gevoerd. [Uhm, dat ‘en oorlog wordt gevoerd’ maakt het een beetje ingewikkeld. Zonder die voorwaarde kun je gelijk 80% van de wereld uitsluiten. Dat is voor een partij als 50PLUS toch veel handiger?]
  • Internationale samenwerking en afstemming bij noodhulp is gewenst. [Zouden ze bij 50PLUS eigenlijk weten wat Nederlandse medefinancieringsorganisaties de afgelopen decennia deden?]

Lobby voor gezondheid en milieu

Weinig mensen beseffen het, maar er zijn zo’n 5.500 lobbyclubs in Brussel actief. Dat schrijft De Alliantie voor Lobbytransparantie en Ethische Regulering (Alter-EU). Deze alliantie is bezorgd over de groeiende invloed van lobbygroepen uit het bedrijfsleven op de politieke agenda van Europa. En terecht, vermoed ik, als je let op onze gezondheid.

Neem dit voorbeeld. In Nederland rijdt een miljoen scooters en brommers rond met zeer vervuilende tweetakt- of viertaktmotor. Ze overschrijden de Europese uitstootnormen fors. GroenLinks wilde in Amsterdam een gebiedsverbod instellen. Maar wie lag er dwars? De Bovag. Door toedoen van deze club wordt ons land nu voorbijgestreefd. Zelfs China, één van de grootste vervuilers ter wereld, trof in bepaalde steden al maatregelen. Als gevolg van een ban op de tweetaktmotor daalde de luchtvervuiling in Guangzhou met circa 75%. Dit staat in de Volkskrant van 14 mei. Bovag pleit overigens voor een sloopregeling. Dat klinkt weinig duurzaam. Maar het is wel handig voor de verkoopcijfers van de aangesloten leden. Kan er eigenlijk een elektrische motor in bestaande scooters en brommers worden geplaatst?

Ik ben voor een lobby tegen milieu- en mensonvriendelijke lobby. Zoals van deze clubs:

  • De ziekmakers: de geraffineerde suikerindustrie, de smakeloze zoutverwerkers, de niet te pruimen tabakssector.
  • De weekmakers: de zoete broodjes bakkende voedselindustrie en enkele farmaceuten.
  • Het schorremorrie: maffiose windhandelaren op Sicilië en het hardleerse deel van de bankensector.
  • De milieubarbaren: de olie-industrie, ouderwetse vissers met hun sleepnetten, en pesticiden strooiende landbouwers.
  • De bolwerken: Bovag, VNO-NCW, etc. Want het lijkt erop dat zij vooruitgang tegenhouden.

Hm, valt het jullie ook op? Hier staan veel archaïsche clubs bij. Kom op jongens, maak eens wat meer ruimte voor creatieve en positieve denkers. Want die popelen om duurzame oplossingen door te voeren.

Tot besluit nog iets anders. Stel dat wij in zee gaan met die Amerikanen en hun handels- verdrag, waarvoor ze Brussel op dit moment platlopen. Dan eisen wij voor alle EU-burgers stemrecht in de VS plus het recht om daar politicus te worden. Want normen en waarden opleggen, dat doen wij graag zelf. Nietwaar?