De kleuren van de herfst: bruin

herfst beuk takken met bruin blad

Misschien is bruin wel de meest voorkomende kleur in de herfst. Welke tint bladeren oorspronkelijk ook hebben, eenmaal neergedwarreld zijn ze veelal bruin. Daarnaast groeien er paddenstoelen in een heel scala aan tinten. Sinds ik regelmatig foto’s neem, zoek ik naar de bijbehorende namen. Soms lukt dat, maar vaker is het giswerk. Er groeien namelijk wel 6.000 soorten zwammen in ons land.

Op mijn boswandelingen speur ik voor deze serie naar fotogenieke plaatjes. Een overhangende tak, het zonlicht op een blad, een vergezicht of een paddenstoel in het gras. Zo ontdek je nog eens wat. Bijvoorbeeld dat beuken per soort anders verkleuren. En dat maar weinig paddenstoelen alleen in de herfst groeien. Daarom plaats ik hier weer een foto van verkleurde blaadjes. Die geven de herfst toch het beste weer.

Of nou ja, vooruit dan, nog één paddenstoel, in ruitvorm.

bruine paddenstoel verm boleet ruitvorm

De kleuren van de herfst: geel

Hartenstein geel in de herfst

Tijdens een boswandeling in de herfst stap je over een geelbruin bladentapijt. Daar gaat een heel proces aan vooraf, waarin ze verkleuren van groen naar rood of oranje, geel en bruin. Roodbladige bomen doen het weer net even anders. Vooral het geel springt eruit wanneer de zon erop schijnt. Die kleur is aan de beurt in deze miniserie over alle voorkomende herfstkleuren.

Vorige week nam ik foto’s van zowel rode als groene beuken. Van die rode bomen heb ik eerder dit jaar deze foto’s genomen. Nu staan ze hierboven en zijn ze verkleurd naar geel/oranje.

Op de foto hieronder spat het geel van de bomen er echt af. Wel twijfel ik of dit plaatje goed is gelukt qua compositie.

Lage Oorsprong herfst gele beuken

Vergelijk het met deze oudere foto van beuken in gele herfsttooi. Naar mijn idee is en blijft dat toch de mooiste.

De kleuren van de herfst: oranje

oranje of rossig buiskussen zwam

In de serie over herfstkleuren is oranje een makkie. Overal zie je oranje bladeren, paddenstoelen en zwammen. Verder kan je het piepkleine buiskussentje tegenkomen, zie foto hierboven. In werkelijkheid is dit een hele verzameling eencellige organismen. Deze organismen behoren tot de slijmzwammen, ofwel de amoebozoa.

Hoe de paddenstoel hieronder heet, weet ik niet, maar hij pronkt fraai met zijn lamellen. En hij is oranje.

oranje paddenstoel lamellen en omgekrulde hoed

De kleuren van de herfst: zwart, grijs en wit

herfstkleuren beukenlaan met braakliggende akker

Zwart is samen met grijs en wit een achromatische kleur. Hoewel je bij tekenles leert dat dit geen kleuren zijn, dragen ze bij aan de herfstsfeer. Denk aan witte porselein- en parelstuifzwammen. Denk aan de zwarte klei van braakliggende akkers. Of denk aan grijze luchten, slierten mist en laaghangende nevel.

In het geweizwammetje lopen de drie tinten in elkaar over van zwart, naar grijs en wit. Het is zo’n piepklein dingetje dat op boomstronken groeit. Hier staat een mooie foto. Je kan ze echter het hele jaar door aantreffen en de andere zwammen groeien eveneens buiten de herfst.

Daarom kies ik bovenstaande foto van een braakliggende akker. Die akker met groeven, waar ik onlangs al foto’s van wilde nemen. Diepzwart is ook deze grond niet. Dat is geen enkel natuurverschijnsel op aarde. Er begint zelfs al een ingezaaid wintergewas op te komen. Maar kijk dan eens naar de bomen op de achtergrond; die bontgekleurde beuken. Samen met de grauwe akker scheppen ze een echt herfstbeeld.

De kleuren van de herfst: roze en rood

vermoedelijk roze pronkridder zwam

In deze miniserie over de herfst ga ik op zoek naar alle kleuren die in dit seizoen voorkomen. Bij herfst past rood, maar verwacht je misschien geen roze. Toch komt roze sporadisch voor. Zie de roze pronkridders hierboven. Gisteren zag ik nog een gevlekte dovenetel met roze bloemen. Die bloeit van april tot november, zoals ook zwammen buiten de herfst groeien. Daarom vind ik van groen naar rood verkleurende bomen kenmerkender voor dit seizoen.

Zeg je herfst rood, dan is de vliegenzwam het ultieme cliché. Die rode paddenstoel met witte stippen. Daarvan staan al diverse foto’s op Raam Open. Wat is er nog meer? Rood is het bloed van wild, dat traditiegetrouw in de herfst wordt geschoten. En de laatste vruchten aan de bramenstruik kleuren eveneens rood, net als hun bladeren.

herfst zilveren stam lijsterbes met bramen roodDe foto hiernaast (een kwartslag gedraaid) zou op het eerste gezicht in de zomer kunnen zijn genomen. In werkelijkheid is dit juist een typisch herfsttafereel. Want als je goed kijkt, zie je tussen de rode bramen enkele verschrompelde vruchten hangen. Dat duidt op het najaar. Verder staan er op de achtergrond een paar geel verkleurde bomen. Iets minder goed zichtbaar zijn de bruin geworden varens. Ook begint een van de bramenbladeren te verkleuren.
Maar het bewijs dat dit geen zomerfoto is, zit hem in de knop van de lijsterbes, boven aan de zilverkleurige tak. Die staat al startklaar voor de volgende lente. Vandaar.

De kleuren van de herfst: paars

paarse zwam op dode boomstam

Is paars een herfstkleur? Jazeker. Sommigen mensen zijn lyrisch over de kleur paars. Paars zou koninklijk zijn en vrouwelijk, magisch, mystiek en passioneel. Paars kom je nogal eens tegen bij spirituele personen. Als versmelting van twee primaire kleuren heeft paars iets ongrijpbaars.

Ik heb weinig met de kleur paars. Dat is vermoedelijk een erfenis uit de jaren zeventig. Die tijd van hardbruin, paars en knaloranje. Wat vònd ik die tinten lelijk. Maar smaak verandert en paars verdient een herkansing.

Donkerpaars zijdefluweel is namelijk prachtig. Het heeft inderdaad wel iets mysterieus. Samen met bloedrood en nachtblauw ontstaat er een bijzonder gewaagde combinatie. Niet dat ik dat draag. Toch, het is weer tijd voor een miniserie. Deze keer over herfstkleuren en paars hoort daar bij.

Men zegt dat je alle kleuren kan combineren zoals je ze in de natuur samen aantreft. Ziehier twee foto’s van een paarse zwam en een paarse paddenstoel. En oordeel zelf maar.

paarse amethistzwam

Beukenblaadjes in de herfstzon

kruin van beuk in herfstkleuren

Jullie mogen nu best denken: ‘Heb je haar weer met die beuken.’ Daar schrijf ik inderdaad vaker over, want deze bomen bekoren mij. In de lente, zomer, herfst en winter. Als de zon schijnt, als het regent, wanneer het stormt of als het vriest. Ik vind hun blaadjes, stam en wortels mooi. Deze bomen zijn er in allerlei varianten, zoals gewone en rode. Vooral die rode beuken zijn buitengewoon.

Beuken hebben stijl en ze kunnen stemmingen vertonen. Kijk maar eens goed naar deze twee foto’s. Naar boven toe ziet de kruin van deze beuk er uit als feestelijke confetti. Van dichtbij gezien laat hij zich subtiel versieren. Volgens mij staat hij hier ingetogen te genieten van de warme herfstzon. En gelijk heeft hij.

blad van beuk in herfstkleur