Corona. Het bewijs zit in de complottheorie

Wat irritant zeg. Het bewijs ligt voor het grijpen en toch zie ik het niet. Want wie heeft hier nu het meeste baat bij? Wie gaat hier bij winnen? Kijken we naar de usual suspects, dan komen we direct uit bij de Chinezen, de Russen, de Amerikanen, en Iran misschien. Je zou zeggen dat de Chinezen zijn begonnen, maar dat geloof ik niet. Nee, ik denk eerder aan Rusland. Daar zijn ze al jaren bezig om de boel te destabiliseren. En ze kunnen heel geraffineerd te werk gaan, als ze dat willen.

Toch zou het wel degelijk China zelf kunnen zijn. Ik bedoel, met zo’n enorme bevolking kijken ze niet op duizend man meer of minder. Die paar doden zijn gewoon collateral damage. Het landsbelang gaat voor alles. Toch? Maar wat is hier dan precies het belang van dat land? Hun eigen economie is flink ontregeld. Belangrijker: ik zie geen concrete lange-termijnwinst. Oké, ze mogen nu voor de hele wereld gezichtsmaskertjes fabriceren. Maar partijpolitiek gezien is dat futiel.

Amerika dan? Zou dat land in China hebben zitten stoken? Ik bedoel: chemische oorlogsvoering bestaat al eeuwen. Doen die Amerikanen het niet met hun crystal meth, dan doen ze het wel met andere middelen. De bron van dat virus is nog altijd niet vastgesteld, of wel soms? Dus je weet maar nooit. Hoewel, Trump is best gevoelig voor zijn eigen belang. Er komen nu vast minder bezoekers in dat Mar-a-Lago van hem. Daarom is hij natuurlijk zo pissig op ons Europa. Ja, met de vinger wijzen kan ‘ie wel.

Nee, dan die Russen. Echt: hou die lui in de gaten. Ik blijf er bij. Hun schurkenstaat wil ons onderuit halen. En gluiperig als ze zijn, doen ze net alsof zij het niet zijn. De huichelaars. Dus hebben zij zeker dat virus in China losgelaten? Ik zie ze daar wel voor aan, hoor. Kijk maar naar Italië. Dat was toch al een economisch wrak. Koud kunstje om zo’n land nog verder aan het wankelen te brengen. Je pakt gewoon de enige functionerende regio aan en huppatee, daar gaan ze. Dit is typisch de Russische aanpak.

Maar dan nog. Zo’n nieuw virus is en blijft onvoorspelbaar. Voor hetzelfde geld komt het als een boemerang terug naar je eigen land. Daarom denk ik toch dat we het in een andere hoek moeten zoeken. Want als er ergens geld mee valt te verdienen, dan is dat wel met gezondheidszorg. En zeg je gezondheid, dan zeg je medicijnen.

Oh ja, ik heb ze heus wel door, hoor, die smiechten. En maar doen alsof ze zo gemutlich zijn. Ja ja. Maar ondertussen. Tenslotte is dat ook het land van de sjoemelsoftware. Ja echt, ik voel het aan alles. Nu ben ik op de goede weg. Wat een rotstreek om die arme Italianen zo zwaar te treffen. Kunnen ze wel, hè. Precies het land waar de allermooiste auto’s vandaan komen. Ferrari’s en Maserati’s en Lamborghini’s. Concurrenten dus. Wat smerig zeg.

Maar hoe zit het nu met die gezondheidszorg? Even denken. Medicijnen …

Ach so, naturlich, das stimmt genau! Bayer. Had dat bedrijf niet onlangs Monsanto ingelijfd? Aha, aha. Hm. Hmmm. Het is toch zo dat slangengif gebruikt kan worden als antidotum? Check. En het is toch zo dat Monsanto die fabrikant is van Roundup, met glysofaat of zo? Dat spul waar al die rechtszaken over worden gevoerd, omdat je daar zo ziek van wordt. Het leek mij nogal een miskoop van Bayer. Maar is dit wel zo?

Hm. Bayer en Monsanto.

Monsanto en Bayer. Hm.

Oh, en Trump heeft ook Duits bloed.

Hè gatsie, dit gaat mijn pet te boven. Hoe zit het nou?

Voordelen van de zeven hoofdzonden – 6 Gulzigheid

Met de volgende hoofdzonde in de serie belanden we bij gulzigheid (Gula). Ook wel vraatzucht of onmatigheid genoemd. Ik vraag me af of dit zo’n grote zonde is, zeker als het om eten gaat. Wellicht zegt de keuze voor deze hoofdzonde meer over het instituut dat ze heeft opgesomd: de katholieke kerk. Eeuwenlang moesten we hard werken voor voedsel en andere levensbehoeften. Nu is er een enorme overvloed. Voor iedereen is er genoeg. Alleen is de verdeling ongelijk en draaien veel productiemethoden op roofbouw.

Toch, zeg je vraatzucht, dan denk ik direct terug aan een Brabantse reisgenoot. Ik ontmoette hem tijdens een groepsreis in Indonesië. Hij was minstens een kop groter dan ik en tonnetje rond. Doorgaans was hij de gemoedelijkheid zelve. Tenzij er wat te halen viel.

Eten, vooral. Maar ook de voorste plek in de bus en de prominentste plaats bij elk uitkijkpunt. Dan zag de rest weinig meer vanachter zijn grote lijf. Op het vliegveld moest hij persé als eerste door de slurf. Zelfs als er werd omgeroepen dat gezinnen met kleine kinderen voor mochten. Wat, opzij gaan? No way. Hij bleef dringen bij de gate en blokkeerde met al zijn vet de volle breedte van de doorgang.

We gingen op Bali ‘s avonds naar een show met muziek en elegante danseressen. Vooraf kregen we een diner met overheerlijk eten, in de vorm van een buffet. Kortom, daar viel wat te halen. Nou, vermenigvuldig de porties die Russen in all inclusive resorts bijeen graaien gerust met een factor drie. Dan heb je een idee van de hoeveelheid die hij verstouwde. Hij versloeg zelfs mij.

Een kleine Indonesiër stond bij het buffet saté-stokjes klaar te maken. De eerste keer dan onze Brabander die avond saté ging halen, bracht hij een bord met twaalf stokjes mee. Ik dacht nog even dat hij die voor onze hele groep had meegenomen. Maar nee. En we waren niet de enige groep daar. Voor die arme saté-maker was het gewoon niet bij te benen.

Al met al zie ik weinig nadelen in gulzigheid. Zolang onmatigheid niet ten koste gaat van iets of iemand anders. Vooralsnog verspillen we enorme hoeveelheden voedsel en grondstoffen. Door gebrekkige opslag- en transportmethoden gaat in Afrikaanse landen tot wel 40% van de oogsten verloren. Tot dat verbetert, kunnen de mensen daar zich wellicht beter volvreten (en het voedsel met hun buren delen), dan dat de ratten het doen.

Vijf atleten uit Zuid-Soedan

Aan de Spelen in Rio de Janeiro doet voor het eerst een Olympisch Vluchtelingen Team mee. Van de tien internationale leden komen er vijf uit Zuid-Soedan. Zeg je Soedan, dan zeg ik 2005. Buitenlandse Zaken, handen schudden met vicepresident John Garang. En: Nairobi, een uitzinnige, hoopvolle avond tijdens de eerste Miss Malaika South Sudan.

Een niet doorgegane dienstreis naar Zuid-Soedan markeerde via een bizarre samenloop van omstandigheden voor mijn carrière het begin van de ondergang. Ik heb er inmiddels vrede mee. En die wending was absoluut niets vergeleken bij het lot van de inheemse bevolking. Daaraan loopt nog steeds vrijwel iedereen voorbij.

Ondertussen speelt Coldplay Amsterdam. Want Coldplay was erbij, in Nairobi, 2005. Ik kocht hun CD A rush of blood to the head later, met deze tekst op de flap: For countries to develop or even survive they need to be able to trade fairly. At the moment poorer countries are strangled by ridiculous international trade laws and ruthless western businesses, … Vul die businesses voor Zuid-Soedan gerust aan met Arabic and Asian.

Hebzucht is slechts één van de vele oorzaken voor de rampzalige situatie in dat jonge land. Even ontluisterend zijn de bedoelingen van degenen die zeggen: we come as friends (zie tekst onder trailer).

Ik hoop dat ze winnen, die vijf atleten uit Zuid-Soedan. Hun namen zijn:

  • Paulo Amotun Lokoro, voormalig veehoeder.
  • Yiech Pur Biel, ‘Door onderwijs kun je de wereld veranderen.’
  • Rose Nathike Lokonyen, trainde aanvankelijk zonder loopschoenen, woont nabij Nairobi.
  • Anjelina Nadai Lohalith, raakte als zesjarige gescheiden van haar ouders, die ze niet meer heeft teruggezien.
  • James Nyang Chiengjiek, vluchtte uit Zuid-Soedan uit angst als kindsoldaat te moeten vechten.

Ze zullen het bovenal zelf moeten doen.

Bron atleten: VPRO Gids # 32, 2016. In navolging van Coldplay: http://www.maketradefair.com.

De biecht van de bankier

Zondag bracht VPRO’s Tegenlicht een topper met ‘De biecht van de bankier.’ In één woord ontluisterend, maar ik begin met een toepasselijk citaat. Metal roofs have replaced palm thatch, but Laudromats have yet to appear in the Marquesas, French Polynesia’s most remote and disadvantaged archipelago. Material expectations will rise, however, now that islanders have a new window on the world: satellite television. ‘Now our young people want the same things as young people everywhere’, complains a local official. ‘So, they leave.’ In juni 1997 staat dit met foto in de National Geographic.

Financiële constructies
Bankiers bedenken ingewikkelde financiële constructies met hulp van advocaten. Volgens het programma staat ons nog wat te wachten. Banken hebben welbewust gemeenten en semipublieke instellingen opgezadeld met producten waarvan zij wisten dat hun klanten ze onvoldoende konden doorgronden. Zoals interest rate swaps. Plus vastgoedleningen en grondaankopen met leningen die gemeenten niet kunnen terugbetalen. Dit is in heel Europa gebeurd. Bijna iedereen wil steeds meer. Een opmerking zet de zaak op scherp. Sommige mensen kunnen enorme winsten maken door het destabiliseren van de euro.

Alternatieve ontsnappingsroute
We hoeven geen financiële en ecologische Apocalyps af te wachten. Volgens sprekers in het programma zijn er alternatieven. In ons land zijn innovatieve bedrijven actief. Zij richten zich op recycling en hergebruik van diverse grondstoffen. Maar zij krijgen hun financiering nauwelijks rond. Terwijl juist in die branche een belangrijk deel van onze toekomst ligt. Amerika heeft, anders dan Europa, de banken in 2008 gedwongen om gelijk schoon schip te maken. Dan kan bij ons nog steeds. Meerdere mensen wijzen op het belang van een parallel monetair systeem. Een voorbeeld is de WIR Bank in Zwitserland. Dit systeem vangt schommelingen van andere munteenheden op.

Zekerheid en status via sociale cohesie
Andere alternatieven zijn gebaseerd op versterking van sociale cohesie. Als we hieraan zekerheid en status kunnen ontlenen, hebben we dan nog zo’n behoefte aan materieel bezit? Een aantal kleine Duitse gemeenschappen kent een systeem dat draait op tijdeenheden. Iemand doet een boodschap voor een oudere, een ander vangt de kinderen na schooltijd op. Beiden krijgen een tijdeenheid als munt. Duitsland is toch al een land dat sterk is in kleinschalig ondernemerschap. Dat gezamenlijk tegenwicht kan bieden aan grote spelers.

Bankiers en consorten
Het huisje op de foto is eenvoudig, maar het is er goed toeven. Al moet je het op een tropisch eiland kunnen uithouden. Want ook met internet is het leven daar eentonig. En ook daar is status geconcentreerd bij een elite. Deze mensen hebben nauwelijks invloed op klimaatverandering door winstbejag elders. Terwijl zij er als eerste last van krijgen. Ik heb weinig begrip voor inhalige bankiers, advocaten, aandeelhouders, marketeers en vervuilers. Het wordt tijd dat zij de schade ongedaan maken en hun kennis inzetten voor de samenleving, in plaats van ertegen.

De wereld vergaat heus niet

Gisteren zag ik het NCRV-programma ‘Don’t shoot the messenger – de idealisten van Occupy’. Daarin vertelden deelnemers uit het tentenkamp in Amsterdam wat hen beweegt. Het gaat veelal om goed opgeleide mensen die begaan zijn met mens en natuur. In hun visie wordt de wereld onleefbaar door kapitalisme, roofbouw en milieu-vervuiling. Het programma toont ook de reacties van omstanders. Zoals jonge mannen van het type rechtenstudent of snelle jongen in de financiële sector.
Om half drie ’s nachts en in aangeschoten toestand schelden zij de activisten uit: stelletje werkschuwe proletariërs!

Mijn sympathie gaat uit naar de wereldverbeteraars. Je moet toch behoorlijk bevlogen zijn om maandenlang te bivakkeren in een dun tentje. In de regen op een koud en lawaaiig plein. Omdat je je zorgen maakt over de plastic soep en de graaicultuur. Als zij het zo goed voor hebben met ons en de wereld, waarom vinden ze dan zo weinig gehoor?

Ik verplaats mij in die ambitieuze jonge hond met goedbetaalde baan in de financiële sector. Wat wil hij? Geld, status, macht en al het aangename wat daarbij hoort. Zoals een snelle auto, een ruim appartement binnen de grachtengordel, een mooie vrouw. Als tijdverdrijf eet hij in de beste restaurants en gaat hij regelmatig een weekendje naar Dubai, Kaapstad of New York. Je leeft maar een keer, dus geniet, live life to the max.

Wie ben ik trouwens, om wat van consumentisme te zeggen. Ik stap ook elk jaar in het vliegtuig. Toch hoef ik geen weelde ten koste van alles. Ik zie praktische alternatieven beter zitten. Zoals slim energieverbruik en zonnepanelen in de Sahara. Of een groene vallei voor herders in Kenia dankzij justdiggit.org.

Wat gebeurt er eigenlijk, als we zo blijven consumeren en een paar miljard Aziaten enthousiast mee gaan doen? Ik denk aan de onheilstijding van Al Gore. Klimaatverandering. Meer stortbuien en verwoestende orkanen bij ons. Meer droogte in gebieden waar ze nu al vechten om water en schaarse grondstoffen. Waar denk je dat het in landen als Mali om draait? Wij verschansen ons nog even achter dijken en de superrijken treffen hun voorzieningen.

En dan? Nou, dan wordt de wereld dus onleefbaar. Maar dat is niet erg, hoor. Want de aarde draait toch wel door; denk aan de tijd na de dinosaurussen. Alleen onze soort en andere wezens verdwijnen. Daarna kan de aarde weer fris aan een nieuwe cyclus beginnen.