De laatste kleur van de herfst: blauw

Blauw, denk ik, blauw. Wat is er medio november in hemelsnaam nog blauw? Nergens valt wat blauws te bekennen. Alle blauwe bloemen zijn verdord en er is geen blauwe paddenstoel te vinden. Voor de blauwige waas van eucalyptusbladeren moet je in Australië zijn. In Nederland is er niets inheems blauw. Nou ja, behalve een paar vergeten bosbessen misschien. En de heldere hemel, maar dat geldt voor ieder seizoen.

Zal je net zien bij de laatste kleur in de serie. Valt er geen blauw natuur- fenomeen te fotograferen. Hoewel? Regen is kenmerkend voor de herfst. Daarom heb ik de tuin van de Koningin van de Vrede bezocht. (Echt hoor, tijdens de herfst verblijf ik continu in een sprookjeswereld.) Dit is het resultaat: ‘Herfstpalet met blauw en goud in de vijver van Regina Pacis’. Voilà.

Herfstpalet met blauw vijver Regina Pacis

De kleuren van de herfst: groen

groen sprookjesachtig mos

Groen is een kleur die je het hele jaar door aantreft. Zo blijven naaldbomen, hulst en gras groen, hoewel ze in de herfst nauwelijks groeien. Daarom was het even zoeken naar een kenmerkende groentint voor de serie over dit seizoen. Ik kom uit bij mos. Mos gedijt namelijk het beste wanneer het koel en vochtig is.

In IJsland groeien de prachtigste soorten en het grillige landschap daar prikkelt de fantasie. De mijne in elk geval. Mos hoort samen met paddenstoelen tot de natuurfenomenen uit het rijk der fabelen. Daarom plaats ik hier een foto van intens groene pollen mos. Ze lijken wel van fluweel en ze groeien op landgoed Koningsoord. Die naam klinkt toch best sprookjesachtig, of niet soms?

De kleuren van de herfst: bruin

herfst beuk takken met bruin blad

Misschien is bruin wel de meest voorkomende kleur in de herfst. Welke tint bladeren oorspronkelijk ook hebben, eenmaal neergedwarreld zijn ze veelal bruin. Daarnaast groeien er paddenstoelen in een heel scala aan tinten. Sinds ik regelmatig foto’s neem, zoek ik naar de bijbehorende namen. Soms lukt dat, maar vaker is het giswerk. Er groeien namelijk wel 6.000 soorten zwammen in ons land.

Op mijn boswandelingen speur ik voor deze serie naar fotogenieke plaatjes. Een overhangende tak, het zonlicht op een blad, een vergezicht of een paddenstoel in het gras. Zo ontdek je nog eens wat. Bijvoorbeeld dat beuken per soort anders verkleuren. En dat maar weinig paddenstoelen alleen in de herfst groeien. Daarom plaats ik hier weer een foto van verkleurde blaadjes. Die geven de herfst toch het beste weer.

Of nou ja, vooruit dan, nog één paddenstoel, in ruitvorm.

bruine paddenstoel verm boleet ruitvorm

De kleuren van de herfst: geel

Hartenstein geel in de herfst

Tijdens een boswandeling in de herfst stap je over een geelbruin bladentapijt. Daar gaat een heel proces aan vooraf, waarin ze verkleuren van groen naar rood of oranje, geel en bruin. Roodbladige bomen doen het weer net even anders. Vooral het geel springt eruit wanneer de zon erop schijnt. Die kleur is aan de beurt in deze miniserie over alle voorkomende herfstkleuren.

Vorige week nam ik foto’s van zowel rode als groene beuken. Van die rode bomen heb ik eerder dit jaar deze foto’s genomen. Nu staan ze hierboven en zijn ze verkleurd naar geel/oranje.

Op de foto hieronder spat het geel van de bomen er echt af. Wel twijfel ik of dit plaatje goed is gelukt qua compositie.

Lage Oorsprong herfst gele beuken

Vergelijk het met deze oudere foto van beuken in gele herfsttooi. Naar mijn idee is en blijft dat toch de mooiste.

De kleuren van de herfst: oranje

oranje of rossig buiskussen zwam

In de serie over herfstkleuren is oranje een makkie. Overal zie je oranje bladeren, paddenstoelen en zwammen. Verder kan je het piepkleine buiskussentje tegenkomen, zie foto hierboven. In werkelijkheid is dit een hele verzameling eencellige organismen. Deze organismen behoren tot de slijmzwammen, ofwel de amoebozoa.

Hoe de paddenstoel hieronder heet, weet ik niet, maar hij pronkt fraai met zijn lamellen. En hij is oranje.

oranje paddenstoel lamellen en omgekrulde hoed

De kleuren van de herfst: zwart, grijs en wit

herfstkleuren beukenlaan met braakliggende akker

Zwart is samen met grijs en wit een achromatische kleur. Hoewel je bij tekenles leert dat dit geen kleuren zijn, dragen ze bij aan de herfstsfeer. Denk aan witte porselein- en parelstuifzwammen. Denk aan de zwarte klei van braakliggende akkers. Of denk aan grijze luchten, slierten mist en laaghangende nevel.

In het geweizwammetje lopen de drie tinten in elkaar over van zwart, naar grijs en wit. Het is zo’n piepklein dingetje dat op boomstronken groeit. Hier staat een mooie foto. Je kan ze echter het hele jaar door aantreffen en de andere zwammen groeien eveneens buiten de herfst.

Daarom kies ik bovenstaande foto van een braakliggende akker. Die akker met groeven, waar ik onlangs al foto’s van wilde nemen. Diepzwart is ook deze grond niet. Dat is geen enkel natuurverschijnsel op aarde. Er begint zelfs al een ingezaaid wintergewas op te komen. Maar kijk dan eens naar de bomen op de achtergrond; die bontgekleurde beuken. Samen met de grauwe akker scheppen ze een echt herfstbeeld.

De kleuren van de herfst: roze en rood

vermoedelijk roze pronkridder zwam

In deze miniserie over de herfst ga ik op zoek naar alle kleuren die in dit seizoen voorkomen. Bij herfst past rood, maar verwacht je misschien geen roze. Toch komt roze sporadisch voor. Zie de roze pronkridders hierboven. Gisteren zag ik nog een gevlekte dovenetel met roze bloemen. Die bloeit van april tot november, zoals ook zwammen buiten de herfst groeien. Daarom vind ik van groen naar rood verkleurende bomen kenmerkender voor dit seizoen.

Zeg je herfst rood, dan is de vliegenzwam het ultieme cliché. Die rode paddenstoel met witte stippen. Daarvan staan al diverse foto’s op Raam Open. Wat is er nog meer? Rood is het bloed van wild, dat traditiegetrouw in de herfst wordt geschoten. En de laatste vruchten aan de bramenstruik kleuren eveneens rood, net als hun bladeren.

herfst zilveren stam lijsterbes met bramen roodDe foto hiernaast (een kwartslag gedraaid) zou op het eerste gezicht in de zomer kunnen zijn genomen. In werkelijkheid is dit juist een typisch herfsttafereel. Want als je goed kijkt, zie je tussen de rode bramen enkele verschrompelde vruchten hangen. Dat duidt op het najaar. Verder staan er op de achtergrond een paar geel verkleurde bomen. Iets minder goed zichtbaar zijn de bruin geworden varens. Ook begint een van de bramenbladeren te verkleuren.
Maar het bewijs dat dit geen zomerfoto is, zit hem in de knop van de lijsterbes, boven aan de zilverkleurige tak. Die staat al startklaar voor de volgende lente. Vandaar.