Een administratie vol herinneringen

Een regenachtige dag is ideaal om de inkomstenbelastingaangifte in te vullen. Dankzij die aangifte houden we vaste rituelen in stand. Namelijk: de balans opmaken van het voorgaande jaar en nog één keer oude jaargangen van de administratie doorbladeren. Voor de privé-administratie is de bewaartermijn vijf jaar en voor bedrijfsadministraties zeven. Daardoor raakte ik diep verzonken in retrospectieve gedachten over 2018, 2013 en 2011.

Administraties opschonen vind ik het leukste onderdeel van financieel-administratief werk. Al bladerend gaat er op papier een hele geschiedenis door je handen. Je vindt data terug van evenementen, foto’s van producten, en namen van mensen met wie je hebt samengewerkt. Je ziet welke successen je hebt behaald (en welke acties je liever snel vergeet). Wat mij bij het herlezen van oude stukken opvalt, is hoe druk we ons kunnen maken om details. Ze dienden ooit een doel, maar waren achteraf gezien nauwelijks van betekenis. Opschonen relativeert.

Ook hou ik van zaken afronden. Dat gebeurt vanzelf wanneer je de belastingaangifte invult. Het is weinig meer dan een overzicht van inkomsten en uitgaven, van bezittingen en schulden. Qua handeling vergelijkbaar met het opmaken van de balans. Vandaag was ik binnen een half uur klaar. Geen inkomen hebben, heeft zo zijn voordelen, dat blijkt maar weer.

Over bladeren gesproken: die hierboven is van een Amerikaanse eik.

AH let op de kleintjes, en ik nu ook

Vanwege mijn financiële situatie heb ik flink gesnoeid in mijn bestedingen. Alleen uitgaven aan levensmiddelen blijven buiten schot. Ik koop gewoon wat ik lekker vind. Goed eten is belangrijk en sommige principes zijn dat ook. Dus kiloknallers komen er niet in. Wel ik let beter op aanbiedingen. Appie moedigt dat aan met voordeeltjes op vertoon van een bonuskaart. Je moet echter wel uitkijken wanneer je artikelen in de aanbieding koopt.

Een poosje geleden deed ik boodschappen op zondag. Ik zag dat waspoeder, een relatief duur product, in de aanbieding was. Er stond een bordje bij met ‘Bonusaanbieding’. Dus nam ik gelijk een groot pak mee. Bij de kassa gaf ik mijn bonuskaart af. Maar het totaalbedrag viel tegen. Bleek dat toch de volle prijs was berekend. AH doet namelijk ook aan kleine lettertjes. De aanbieding was pas geldig vanaf de volgende dag. Ze doen bij ons niet moeilijk. Daarom kreeg ik bij de servicebalie het verschil direct terug.

Maar onlangs was het weer raak. Op een aparte display lagen verschillende soorten koekjes en biscuits van Verkade. In de aanbieding als je er twee nam. Combineren mocht ook. Dus pakte ik er van twee soorten elk een. Wel controleerde ik nog even de bon voordat ik de winkel verliet. Dat deed ik vroeger nooit.

En ja hoor, weer was de volle prijs berekend. Naast de koekjes in de aanbieding lagen er kennelijk ook iets grotere pakjes van Verkade. En die deden in de aanbieding niet mee. Nou ja zeg, leg ze dan niet pal naast elkaar op dezelfde tafel! Weer kreeg ik bij de servicebalie het verschil gelijk uitbetaald. Maar toch, hè, maar toch.

Ik zou je niet kunnen zeggen wat een halfje volkoren kost. En de prijs van een pak melk weet ik evenmin. Maar hou hem in de gaten hoor, die Albert Heijn.

Werkloze 50-plusser in armoedeval

‘Pechtold, je moet een kopschot hebben.’, schrijft Johnny R. (51) op Facebook. ‘Waarom deed u dat nou?’, vraagt de rechter in Leeuwarden aan de verdachte. ‘Ik was net voor honderd procent afgekeurd en was mijn baan kwijt. Dan reageer je zo.’, las ik gisteren in de Volkskrant. Johnny is vader en moest onlangs zijn huis verkopen. Zijn gezin heeft nu een schuld van 51 duizend euro.

In de knel
Zoals Johnny zitten veel meer vijftigers in de knel. Deze mensen hebben decennialang gewerkt, voor hun gezin gezorgd en hun huis (grotendeels) afbetaald. Nu zitten ze thuis en is de arbeidsmarkt sterk veranderd. Ze komen moeilijk aan de slag, zelfs als de economie aantrekt. Intussen gaan ze er financieel hard op achteruit. Snel omschakelen valt niet mee en sommigen verliezen grip op hun situatie. Schuldgevoel en schaamte verergeren dat alleen maar.

Niet worden gezien
Zelfs wanneer je anderen vertelt over je situatie, word je regelmatig niet gezien of gehoord. Dat merk ik al maanden. Mensen zonder inkomen in Nederland? Dat bestaat niet. En heb je eigenlijk wel genoeg uitzendbureaus benaderd? Of ze gaan zich ineens druk maken over hun eigen 30% lagere uitkering. Die doorloopt tot hun pensioen. Terwijl ik er 100% op achteruit ben gegaan en pas over veertien jaar AOW krijg. Althans, dat hoop ik maar.

Het halve verhaal
Onlangs schoot ik, net als Johnny R, wat politici aan. Op mijn manier dan. Want het UWV kwam met jubelnieuws in een half verhaal. ‘Het totaal aantal WW-uitkeringen aan 50-plussers is gedaald tot net iets boven de 200.000.’ (stand eind oktober). Dat schrijft deze instantie op 29 november 2016 in haar persbericht Daling 50-plussers in de WW zet door. Die tekst is klakkeloos overgenomen door onder meer de Volkskrant, Nu.nl, Gemeente.nu, Divosa en ons lokale sufferdje.

Het hele verhaal
Kennelijk zijn journalisten een gouden regel uit hun vakgebied vergeten. Ik heb er even de Rapportage WW 50plus, oktober 2016 bij gehaald. Daarin schrijft hetzelfde UWV dit: WW-uitkeringen beëindigd in oktober 2016: 12.282. Waarvan wegens het bereiken van de maximale uitkeringsduur: 4.268. Van januari tot/met oktober 2016 beëindigde uitkeringen van 50-plussers wegens maximale uitkeringsduur: 44.586. Hebben deze mensen later alsnog werk gevonden? Zitten ze nu in de bijstand? Worden ze financieel onderhouden door hun partner? Of hebben ze geen baan én geen inkomen? Ik ben namelijk een van die 44.586 mensen.

Aantallen
cbs-mensen-zonder-inkomenNa mijn ingezonden reactie met bovenstaande cijfers, volgt daarvan in de Volkskrant geen publicatie. Aangezien ik toch alle tijd heb, bel ik zelf met de statisticus van het CBS en met de communicatiespecialist van het UWV. Het blijkt dat niemand goed zicht heeft op die 44.586 mensen. Cijfers van het CBS geven aan dat tussen 2001 – 2014 zo’n 9.000 tot 14.000 mensen zonder inkomen in Nederland leefden. Dit is gebaseerd op belastinggegevens. Dus illegalen en dergelijke ontbreken. Momenteel zoeken ruim een miljoen mensen actief naar werk, volgens de meneer van het UWV. Denk aan mensen met WW of bijstand, herintreders en degenen die een andere baan met meer uren zoeken.

Volgens het Centraal Planbureau is de kans dat een 55-plusser vanuit een WW-uitkering weer aan het werk komt 10 procent. Voor een 60-plusser is dat nog maar 3 procent.’ NRC juni 2016. Deze week alleen ontving ik al zes afwijzingen.

Aandacht
Kennelijk namen een raad en een inspectie eerder wel de moeite om over mijn groep te schrijven. Dat werd opgepakt door het Nederlands Dagblad en Hart van Nederland:

15.000 Nederlanders zonder inkomen
Gepubliceerd: 1 mei 2012 om 06:52 Update: 23 januari 2015 om 15:29
‘Naar schatting zo’n 15.000 mensen hebben jaarlijks structureel geen inkomen nadat ze zijn afgehaakt bij een bijstandsaanvraag. Daarmee opent het Nederlands Dagblad. Het is nauwelijks bekend hoe zij overleven, omdat gemeenten verzuimen onderzoek te doen naar deze groep. De Raad voor Werk en Inkomen [inmiddels opgeheven] en de voormalige Inspectie Werk en Inkomen hebben meerdere malen geadviseerd dat wel te doen. In 2008 en 2009 concludeerden beide organisaties dat maar liefst 30 procent van alle afhakers een jaar na dato nog steeds zonder enige vorm van inkomen zit. Ze leven van geld van anderen, spaargeld of werken zwart.’

Politieke partijen
Vorige week heb ik hiervoor bij zeven politieke partijen aandacht gevraagd. 50PLUS, VVD, PvdA, CDA, D66, ChristenUnie en GroenLinks zijn benaderd. Tot nu toe heeft alleen 50PLUS inhoudelijk gereageerd. Ik zeg het alvast: de kans is groot dat de overige partijen mijn stem in maart kunnen vergeten als er geen fatsoenlijk antwoord komt. Dan maar een irrationele keuze. Dat komt er nu van als je mensen niet wil horen en ze compleet negeert.

Eigen huis eerst
Ik zou niet graag met Johnny en zijn schulden willen ruilen. Bij hem vergeleken sta ik er nog redelijk voor. Maar het steekt mij enorm dat 50-plussers die al decennialang hebben gewerkt, hun huis moeten ‘opeten’ om bijstand te krijgen. Even voor de goede orde: een huurwoning kost al gauw € 700 per maand. Zolang ik in mijn huis kan blijven, bespaar ik de samenleving een flinke som aan huursubsidie. En ik claim geen woning in de sociale sector. Bovendien blijven mijn vaste lasten dankzij dat afbetaalde huis nog enigszins behapbaar. We moeten in Nederland toch zelfredzaam zijn?

Oproep
Ik zoek contact met 50-plussers die in precies dezelfde situatie zitten. Dus:

  • 50-plusser met een eigen woning die al tijden werk zoekt en die
  • sinds de afloop van een contract of uitkering geen enkel inkomen heeft,
  • met spaargeld of beleggingsopbrengsten de tijd tot de pensioengerechtigde leeftijd niet kan overbruggen,
  • op termijn de eigen woning moet verkopen om voor bijstand in aanmerking te komen, én
  • alleenstaand is, of stellen waarvan beide partners geen inkomen hebben.

Sprokkelen – alle beetjes helpen

Gisteren had ik meerdere financiële meevallers. Nou ja, meevallertjes. Met een inkomen van € 0 per maand kijk je vanzelf wel anders naar geld. Daarom was ik in mijn nopjes met de ‘opbrengst van de dag’.

img_4048‘s Morgens benutte ik eerst een bon voor gratis koffie op Utrecht CS. Normaal kost cappuccino ongeveer € 2.
Vervolgens heb ik vijf NS-kaarten bij Kruitvat ingeslagen. Dat betekent op een ritje naar mijn ouders een besparing van € 7 per keer. Samen € 35.
Tijdens de optocht kreeg ik het Leidsch Dagblad aangereikt. Prijs € 2.
Weer terug op Utrecht CS draalde ik door de stationshal in afwachting van de volgende trein. En zag drie splinternieuwe glossy woontijdschriften liggen in een Metro-krantenbak. Ze waren vast gedropt door iemand die van de woonbeurs kwam. Dat stapeltje kost circa  € 20.
Zo was het snel € 59 verdienen in Leiden en op Utrecht Centraal.

Ik was trouwens bijna postbezorger geworden. Maar dit jaar loont bijverdienen nauwelijks vanwege consequenties voor de inkomstenbelasting en toeslagen. Door het eerder verdiende salaris overschrijd ik dan weer een grens. Dat werd vandaag duidelijk na een gesprek. Jammer, want ze zitten hier te springen om bezorgers en ik vind het best leuk werk.

Zonder inkomen geen extraatjes

In Gratis geld voor bedrijven (de Volkskrant, 9 september 2016) vraagt Koen Haegens zich af of het beter is om alle burgers in de EU 3.000 euro te geven. Zoiets lijkt mij prima, naast investeringen in een toekomstbestendige economie. Nu riskeert de ECB met zijn monetaire beleid instabiliteit van financiële markten en vastgoed. Terwijl spaargeld en een eigen woning voor mij juist gelden als zekerheid. Kennelijk houdt niemand in politiek Den Haag zich bezig met Nederlanders zonder inkomen.

Ik sta nog ingeschreven bij het UWV. Dat stuurde onlangs een bericht over scholingsvouchers voor werkzoekenden t.w.v. € 1.000. Die zijn echter voorbehouden aan mensen met een uitkering of arbeidscontract, en zelfstandigen. Verder zijn er extra voorzieningen en activiteiten voor mensen in de bijstand. Maar zonder bijstand gaan die aan je neus voorbij.

Er zit een rare gedachtekronkel in. Wie weinig inkomen heeft, krijgt extra’s. Wie helemaal geen inkomen heeft en verplicht inteert op vermogen, krijgt niets. Een werkloze kan via de WW een uitkering krijgen van maximaal € 35.000 per jaar. Zo iemand komt ook in aanmerking voor een scholingsvoucher. Maar verdwijn je uit de kaartenbak van de WW en zoek je aantoonbaar naar werk, dan krijg je die voucher niet. ‘Da’s toch niet normaal?’, zou Bennie vast zeggen.

Ik wijt dit aan de onzichtbaarheid van mensen zonder inkomen. Pas bij de belastingaangifte in het volgende jaar wordt hun situatie helder. Middeling van inkomens lijkt de enige handreiking van de overheid als je noodgedwongen leeft van eigen vermogen.

Nee, écht geen uitkering

Na afloop van mijn WW-uitkering op 1 augustus volgt er geen andere uitkering. Dat is moeilijk te bevatten voor veel mensen. Ze reageren vol ongeloof en vertwijfeling. Dat dit kán in Nederland! Er is toch altijd een sociaal zekerheidsvangnet? Dus blijven ze mij op het hart drukken om vooral nog naar deze of gene regeling te kijken. En om navraag te doen, want ze hebben ergens gelezen dat er alternatieven zijn. Ook al heb ik herhaaldelijk en uitgebreid gezocht op relevante websites als Rijksoverheid.nl.

Feitelijk verstoren die goed bedoelende mensen telkens weer mijn gemoedsrust. De realiteit is dat ik net overal buiten val. En ja, zoiets bestaat in Nederland. Ook als je een arbeidsverleden via loondienst hebt van 35 jaar. Ook als je een klein eigen bedrijf hebt gehad. Ook als je altijd belasting hebt betaald. Ook als je boven de vijftig bent. En zéker wanneer je nooit schulden hebt gemaakt, je hypotheek hebt afbetaald en een appeltje voor de dorst hebt gespaard.

Vandaag heb ik na het zoveelste ‘advies’ het sociaal loket van de gemeente gebeld. Om er voorgoed van af te zijn. Een vriendelijke en begripvolle medewerkster stond mij te woord. Zij hoorde mijn verhaal aan en raadpleegde wel drie collega’s. Waarna zij alsnog ‘nee’ moest verkopen. Vermoedelijk zat zij er nog meer mee dan ik, want ik was er op voorbereid. Wat mij juist verwondert, is dat nog zoveel mensen anno 2016 onvoldoende beseffen wat er in Nederland gaande is.

Paradoxaal maakt ons socialezekerheidsstelsel mensen afhankelijk. Om te kunnen reizen, heb ik al vaker volledig van eigen geld geleefd. Misschien moet je het zelf hebben meegemaakt om te weten hoeveel vrijheid dat geeft. Al is het maar tijdelijk.

Na de kater

Natuurlijk had ik nogal een kater na die afwijzing eerder deze week. Over drie weken loopt mijn uitkering af en moet ik van spaargeld gaan leven. Om slechts één van de redenen te noemen. Dus hing er veel van dat sollicitatiegesprek af. Bovendien weet ik vrij goed waar het mis ging. Dan komt het ‘had ik maar …’ te laat. Maar ik heb mij herpakt, hoor.

handtekeningGisteren had ik best een goede dag. Eerst kwam er een KPN-monteur om alle relevante apparaten op glasvezel aan te sluiten. Nu gaat internet hier als een speer. Ook heb ik het vierde genealogische boek voor internet bewerkt en op de website over mijn voorouders gezet. Dat heugelijke feit heb ik gelijk in een logje aangekondigd.

Verder is de keukenmonteur op bezoek geweest, voor de vijfde keer. Die heeft wat kleine mankementjes verholpen én het gat bij de tussenwaterkraan vergroot. Nu komt er weer water uit de buitenkraan. Ook heb ik voor het eerst met de boormachine gewerkt. Bovendien zag ik een leuke vacature en daar heb ik direct op gereageerd. Daarom kon ik aardig wat klusjes van de lijst schrappen en dat geeft een heel voldaan gevoel.

Maar hoe nu bij een volgend sollicitatiegesprek die had-ik-maar-…-situatie achteraf voorkomen? Daar zat ik nog mee. Prompt viel het antwoord in de brievenbus. Want in de Volkskrant van 8 juli staat een interview met docent cognitieve neurowetenschappen Ger Post. Hij legt uit wat we kunnen leren van verliezers. Ik heb enkele relevante uitspraken in het vorige log gevoegd. Voor wie meer wil weten over de zin en onzin van een winnaarsmentaliteit.