Alsof het zo moet zijn

Een zonnige zondag in februari.
Twee uur met de trein via een rechtstreekse lijn.
Vanaf het station loop ik door een rustige straat.
Kleine huisjes schurken knus en genoeglijk tegen elkaar.

Zit het in het mooie weer, zit het in de lucht?

Daar bij het water,
Op de hoek van de Wilhelminastraat en de Heerengracht,
Met zicht op Hollandse huisjes aan de overkant,
Gebeurt het. Plotseling krijgt emotie de overhand.

Dit is kennelijk waar ik naar zocht.
De dertiende plaats in mijn zoektocht.
Bij al die andere plaatsen kwam er steeds een ‘maar’.
Maar hier?

Er is herkenning en er is een schemerende belofte.
L. in het klein, of zoals het eigenlijk nooit was.
Voorbijgangers groeten elkaar.
Ook mij, een onbekende daar.

Witte huisjes, een molen, een kade, een sluis, een brug.
Het Westeinde vormt letterlijk het einde.
Zicht op de jachthaven, de fabriek en poedertransportschip de Sardana.
Net als vroeger bij de Meelfabriek, maar dan anders.

Bij het havenkantoortje op de kop,
Betreed ik een schommelend ponton.
Gaudí ligt er aangemeerd, en Gypsy verderop.
Alle bootjes zijn blauw-wit.

Haven in M.

Zittend op een krukje bij aanlegplek 199,
Voor een bootje dat even weg is, opwarmend in de zon.
Zachtjes wiegend; af en toe schokt het ponton.
Meerpaal. Schurende geluiden van hout tegen staal.

Wind door mijn haren en het wuivende riet aan de overkant.
Het stille gezoem van de fabriek op de achtergrond.
De wieken van de Weerd malen verderop in het rond.
Drie huisjes met hun rug naar de stad blikken samen vooruit.

De zon, ook in februari. Herinnering aan
Zuid-Frankrijk, tijdelijke woonplaats Montpellier.
Net zo’n zondag in Palavas-les-Flots aan zee.
Met de lokale bevolking genietend van de stilte voor de storm.

Een straatje met huizen en bomen en auto’s langs het water.
Een bescheiden promenade naast de jachthaven.
De walkant van stalen platen. Wars van opsmuk.
Bij de standplaats een enkele camper, het douchegebouw nog dicht.

Stilte, zon, wind en water.
Onvoorstelbaar anno 2015, die zondagse rust.
Zo dichtbij de stad ken ik dit alleen vanuit het buitenland.
Zelf weer kalm. In het nu en het hier.

Vijf keer inchecken voor MH17

Terwijl de gebruikelijke stroom kisten overvliegt, sta ik even stil bij de inzittenden van MH17. En bij iemand die er waarschijnlijk niet in zat. Waarom moest dit nu juist een toestel van Malaysia Airlines gebeuren? Het is één van de prettigste luchtvaartmaatschappijen die ik ken.

Vier keer nam ik rond het middaguur dezelfde vlucht, als etappe naar Vietnam en Indonesië. In gedachten zie ik een gemêleerde groep passagiers bij de incheckbalie staan. Ieder met zijn eigen doel en eindbestemming. Een groepsvakantie, een familiebezoek, een zakenreis, een studie in het buitenland. Een emigratie of terugreis naar huis. Het lang verwachte weerzien met een partner.

Een laatste afscheid van een eerder uit het oog verloren vriend.

Aan boord waren 192 Nederlanders, 44 Maleisiërs, 27 Australiërs, 12 Indonesiërs, 9 Britten, 4 Belgen, 4 Duitsers, 3 Filippino’s, 1 Canadees en 1 Nieuw-Zeelander. Het is zo’n vertrouwd klinkend samenraapsel voor wie vaker die kant op gaat. En daarmee eindigt het dan plots op Oekraïens grondgebied.

Je kan een film maken over de levensgeschiedenis en verwachtingen van elke inzittende. Maar welke nabestaande kent het hele verhaal? Ach, de bijzondere ontmoetingen die in vliegtuigen kunnen plaatsvinden. Ik schreef daar een nooit te publiceren tekst over. Toen ik voor de vijfde keer op Schiphol bij de incheckbalie van Malaysia Airlines stond, nam de man in kwestie vlucht MH17.

Gemoedsrust door aanvaarding

Op één van de laatste dagen van 2013 wandelde ik in Brabant. Na afloop schreef ik een bericht over aanvaarding. Heel mooi allemaal. Maar deze week kreeg de gevoelsmatige uitzichtloosheid van mijn werkloze staat toch bijna vat op mij. Op eerste paasdag vertelde ik hierover, waarna mijn zus het woord ‘aanvaarding’ uitsprak.

Precies. Ik wil mij niet laten kisten door negatieve gedachten. Vooral omdat ik de concrete invloed heb ervaren van een positieve levensinstelling. Noem het wilskracht, uitstraling of mindfulness. Effect heeft het beslist. Als ik ergens enthousiast over ben, dan komt die instelling vanzelf.

Juist in lastige situaties is het een kunst om een constructieve gemoedstoestand vast te houden. Voordat je het weet, ga je afdwalen. Dit hangt volledig samen met vertrouwen; de tegenhanger van angst. Angst verlamt. Terwijl vertrouwen ruimte geeft aan creativiteit en flexibiliteit. Die twee eigenschappen zijn weer handig om uit een lastige situatie te ontsnappen. Bij een onvermijdelijke situatie is flexibiliteit van geest nodig om deze te aanvaarden.

Via aanvaarding lees ik over de acceptance and commitment therapy. Deze therapie bestaat uit zes samenhangende kernprocessen die helpen om te focussen. Dit zijn ze.

  • Cognitieve defusie: het leren scheiden van gedrag en kennis, ideeën of overtuigingen. Je kunt iets anders doen dan je gedachten je ingeven.
  • Mindfulness: oordeelvrij in het hier-en-nu je ervaringen observeren en ondergaan zonder actie te ondernemen.
  • Acceptatie: leren te stoppen met vechten tegen onvermijdelijke zaken in het leven.
  • Zelf-als-context: jezelf leren zien in samenhang met je omgeving.
  • Verhelderen van waarden: bepalen wat echt waardevol is in het leven, zoals gezondheid, relaties, vriendschap, ontwikkeling, spiritualiteit en creativiteit.
  • Toegewijde actie: de bereidheid om je gedrag stap voor stap te veranderen in de richting van de waarden waaraan je jezelf hebt verbonden.

Laat ik het zo zeggen. Stel dat iedereen het leven makkelijk vindt. Dan is er ook geen markt voor mindfulness en aanverwante benaderingen. Dat zou toch jammer zijn.

(Bron kernprocessen: Wikipedia.)

Een vakantiebestemming kiezen

Misschien weet jij altijd precies waar je de volgende vakantie wil vieren. Bij mij zit er geen logica in. Als iemand mij vraagt waar ik heen wil, noem ik een bestemming. Met steevast de toevoeging dat het heel anders kan uitpakken.

Mijn vakantieplannen zwerven alle kanten op. Ooit kreeg ik ineens meer salaris en tien vakantiedagen erbij. Ik zag het al helemaal zitten. Dat jaar ging ik beslist met de Transsiberië Express van Moskou naar Vladivostok. Dacht ik serieus. Maar toen sloeg mijn fantasie op hol en trok ik de lijn denkbeeldig door. Waar kwam ik terecht? In Australië. Dat lag niet aan Rusland, maar aan een Griek. Armenië veranderde in Libanon. In Zuid-Frankrijk vierde ik ‘vanzelfsprekend’ mijn verjaardag in Barcelona. En een zonvakantie transformeerde in een ijskoude gletsjer. Ik vind zulke kronkels heel logisch.

Twee van de drie invloedrijkste mannen in mijn leven ontmoette ik in Griekenland. De eerste kwam ik tegen in Glyfada bij Athene. Vanwege herinneringen aan hem vloog ik vijf jaar later van Athene naar Singapore. Dat was best onhandig, maar je moet wat over hebben voor een sentimental journey.

Prompt gebeurde er iets wonderlijks in dat vliegtuig. Tweemaal werd ik gevraagd om van stoel te wisselen. Zo konden geliefden bij elkaar zitten. Hierdoor kwam ik op de stoel naast die tweede man terecht. George Michael bezingt dit treffend: Turn a different corner and we never would have met. Zelfs George is een Griek. Wat is er toch met dat volk? Nu zit ik dus te denken. Zal ik weer eens op vakantie gaan naar Griekenland?

Naschrift: Werkelijk, hier krijg ik hartkloppingen van. Ik klik op ‘Publiceer’ en prompt klinkt The Safety Dance van Men Without Hats, een nog maar heel zelden gehoord nummer uit die eerste vakantie in Glyfada.

Bijna dood of verongelukt

Floortje Dessing bezocht een Frans stel met kleine kinderen. Zij wonen zeer afgelegen in een vastgevroren boot in noordelijk Canada.  Slechts heel weinig mensen kunnen onze moderne maatschappij achter zich laten. Een paar keer ontmoette ik zulke mensen. Vaak hebben zij een bijzondere kijk op de wereld. De moeder in het gezin had ooit een bijna-doodervaring.

Ze was midden op zee even flauw gevallen en over de reling geduikeld. Maar liefst 4,5 uur dobberde zij in zee. Puur op overlevingsinstinct en koel inzicht bleef zij zo lang drijvende. Tot ze weer werd gevonden. Later belde ze haar moeder en vertelde het verhaal. Haar moeder zei: ‘Als je er nu nog bent, dan betekent dit dat je een taak in het leven hebt te vervullen’.

Bij mij was het drie keer kantje boord. Ik herinner mij een honderden kilo’s zware metalen ladekast vol dossiers. De bovenste lade was helemaal uitgeschoven en de lade daaronder deels. Ik stond er vlakbij met mijn rug naartoe en sorteerde documenten. Toen ik mij zomaar omdraaide, zag ik de kast al omvallend op mij af komen. Ik zou tussen de kast en de tafel beklemd raken. Razendsnel toeschietende collega’s konden hem ternauwernood tegenhouden.

Een ander voorval vond plaats in Ierland, waar ze links rijden. Ik liep halverwege een T-kruising toen er plots een bus de bocht om kwam. Heel even had ik geen flauw idee welke rijbaan de chauffeur zou kiezen. Ik stond stokstijf, terwijl hij mij rakelings passeerde.

In Australië tenslotte, kwam een vijftig meter lange road train mij ongezien tegemoet. Hij dook ineens op terwijl wij beiden aan weerskanten een heuveltop bereikten. Het enorme gevaarte passeerde op nog geen tien centimeter van mijn motorstuur. Dit gebeurde op een smalle eenbaanssnelweg met een venijnig steil randje. Een minuscuul zwenkje en het was einde verhaal geweest.

Ik denk er zelden aan terug, maar weet een ding absoluut zeker. Er was een beschermengel bij mij.