Plog – Gouden en zilveren bomen

Je verwacht dat hoogglans zilver en goud in natuurlijke vorm alleen als edelmetaal bestaat. Maar vlinders, vogels en zelfs bomen hebben ook metallic kleurschakeringen. In Madagaskar groeit een berkachtige boom met gouden bast. Er scheuren regelmatig hele vellen af. In 2003 bracht ik zo’n velletje mee naar huis, denkend dat zulke extravagante verschijningen enkel in de tropen voorkwamen. Maar gisteren ontdekte ik zowaar een zilveren boom op landgoed Lichtenbeek. Gewoon in de buurt van Arnhem.

Heeft iemand een idee welke boomsoorten dit zijn? Het zilveren exemplaar is vermoedelijk een wilde lijsterbes.

Plog – Bomen met opvallende vergroeiingen

Wist je dat bomen vastgespijkerde bordjes kunnen verzwelgen? Geef ze eens ongelijk. Hoe zou jij het vinden als iemand zo’n bordje in je lijf vastnagelt, dwars door schors en bast heen? De open wonden maken je vatbaar voor infecties en doen pijn. Bovendien hinderen die spijkers de doorstroom van voedsel, water en groeistoffen. Daarom hebben bomen lak aan bordjes met boodschappen. Opengesteld? Verboden toegang? Wat nou, weg ermee!

‘Bomen gebruiken hun bast en de laag hout daar net onder, het xyleem, voor transport. Water en nutriënten worden uit de wortels omhoog getransporteerd. De bouwstoffen die de bladeren produceren onder invloed van zonlicht komen weer naar beneden, opgelost in water. Een flink gat in de bast en het xyleem kan de transportvaten beschadigen.’ (Bron: NRC.)

Met het groeihormoon auxine herstellen bomen hun wonden. Hierbij ontstaan opvallende vergroeiingen die soms erg mooi zijn. Op deze foto’s staan enkele voorbeelden.

Boom slokt bordje ‘verboden toegang’ op.

Beuk likt zijn schotwond. (Zie voor de andere zijde Plog – De reuzen onder de bomen.)

Plog – De streepjescode van de berk

De schors van de berk staat al sinds de prehistorie bekend om zijn praktische mogelijkheden. Het is licht en waterafstotend materiaal, waarvan kano’s, kleding en schoenen werden gemaakt. Als de berk vervelt, vallen er dunne repen schors van de bast. Die vellen werden in Rusland vroeger gebruikt om teksten in te kerven. Da’s toch handig om te weten, mocht er eens een noodtoestand uitbreken. Dit en meer valt te lezen op Wikipedia.

Wat er niet op Wikipedia staat, is wat de streepjescode betekent. In elk geval was de berk voor oude Europese volkeren een heilige boom. Daarom vind ik het prima dat er in onze tijd iets te raden overblijft.

Plog – Doorgroefd landschap van boomschors

Je wandelt door een park en ineens valt het je op: ‘Wow, wat heeft die boom een bijzondere schors!’ Van dichtbij gezien vormt de structuur een waar landschap. Daarom neem je er een foto van. Maanden gaan voorbij, wanneer je opnieuw een fraaie boomschors ziet. Van een andersoortige boom deze keer. En weer neem je een foto.

Vandaag viel mijn oog op de prachtige schors van een grove den. Dit was de derde en nu is het raak. Zo ontstaat dus een thematische fotoserie. Meer specifiek gaat deze serie over boomschorsen en/of –basten. De bast zit namelijk direct onder de schors en bij sommige bomen zijn ze tegelijk of apart zichtbaar.

Als eerste verschijnt de schors van de roodbruine grove den, mooi dooraderd met mos. Hij staat in de buurt van de Duizendjarige Den in het bos van Wolfheze. Toevallig weerspiegelt deze schors de structuur van het omliggende terrein, want dat is evenzeer gelaagd en doorgroefd met kunstmatige beken voor de vroegere papierindustrie.

Plog – Wanneer is een foto kunst?

Wat is nu eigenlijk kunst? Als ik in Italië ben, vind ik bijna alles mooi. Goudbrokaat en zijdefluweel: ze houden van hetzelfde materiaal. Dan Nederland. Hier houden mensen van Piet Hein Eek, moderne kunst en industrieel. Alleen denk ik daarbij: ‘Mwah, kweenie. Is dát nou kunst? Is dit nou mooi? ’t is zo simpel en zo rechtlijnig allemaal. En vooral zo káál.’

Vandaar die twijfel. Neem bovenstaande foto van beukenblaadjes uit de serie Sneeuwwit met goud. Is dit elegant? Of valt dit in de kitsch categorie van zo’n orchideeëntak op de vensterbank van een Chin.-Ind. Restaurant?

Dan de foto hieronder met enkele blaadjes in het ijs. Beeldt je eens in dat het een close-up is van een schilderij. Een steeltje en een puntje piepen speels boven het gladde oppervlak uit. Rembrandt zou dat steeltje met één kunstige dikke streep precies zo hebben gemaakt. En mind you, hij en ik zijn allebei van geboorte Leids. Dan moet dit wel kunst zijn, toch?

Plog – IJssculpturen op het pad

Van een afstand gezien, is dit een onooglijk bevroren plasje. Je loopt er zo aan voorbij, maar het zit vol prachtige ijssculpturen. Ik stuit er op in het bos en stop. Om foto’s te nemen van sterren en franjes, van staafjes en parels. Zomaar door de natuur gemaakt.

Hoe ontstaan deze vormen eigenlijk? Heeft de wind het water alle kanten op geblazen? Of trekt het water zich in staafjes samen? Ik zou het graag willen zien in een versneld afgespeelde film.

(Klik desgewenst op een foto voor een vergroting.)