Onvoorwaardelijk basisinkomen na de coronacrisis

Komen we straks als andere mensen uit de crisis? In VPRO Tegenlicht blikken trendvoorspeller Lidewij Edelkoort en psychiater Dirk De Wachter vooruit op de tijd na de quarantaine. Voor mij springen er een paar zaken uit. Spuugzat zijn veel mensen het, hoe we de aarde verpesten door overconsumptie en enorme verspilling van grondstoffen. En dit terwijl we onvoldoende toekomen aan de zaken die ons leven waardevol maken.

Dankzij de coronacrisis komt onze creativiteit tevoorschijn. En nu we thuis in isolatie zitten, zien we wat we al jaren missen. Door ons economische systeem komen we minder toe aan zaken die de essentie van het leven raken: zinvol en betekenisvol bezig zijn, menselijk contact, zorg voor elkaar.

Misschien gaan we qua welvaart terug naar het niveau van de jaren vijftig. Persoonlijk zal ik daar niet rouwig om zijn. Intussen ontstaat er een lappendeken aan financiële noodregelingen voor steeds weer andere groepen die met inkomstenderving worden geconfronteerd. Daar zijn plotsklaps miljarden voor beschikbaar.

Maar waarom nu pas, en waarom zo ingewikkeld, terwijl de oplossing zo voor de hand ligt?

Dit is hèt moment voor invoering van het onvoorwaardelijk basisinkomen, voor iedereen. Dat haalt de wind uit de zeilen van populisten. Dat ontneemt dubieuze partijen de kans om meer grip op Zuid-Europa te krijgen. Dit voorkomt een potentiële ontwrichting van hele samenlevingen. Nu misschien meer dan ooit. Ik ben ervan overtuigd dat de economie en het milieu ook baat hebben bij invoering van het onvoorwaardelijk basis- inkomen. Dus ik stem voor. Jij ook?

17 gedachtes over “Onvoorwaardelijk basisinkomen na de coronacrisis

  1. Zeker weten!
    Ik kom veel meer tot rust en heb minder pijntjes in mijn lichaam nu ik niet meer fulltime op kantoor zit en ben het met ze eens dat veel mensen zich ook liever op andere manieren bezighouden die zinvoller voor ze zijn.

  2. Kees Groen

    In de jaren 70 kon een schoolverlater meteen een uitkering aanvragen. Na 10 jaar werd toch wel erg duidelijk dat een heleboel mensen weinig zin hadden om aan het werk te gaan, als je genoeg geld kon krijgen om je pilsje en je wiet te kopen. Slechts een betrekkelijk klein deel van “de mensen” gaat zinvolle dingen doen als ze veel vrije tijd hebben.
    Een echt probleem is dat er een heleboel mensen belangrijk werk doen voor anderen en daar helemaal niets voor krijgen betaald. Mantelzorg, gezinnen draaiend houden, vrijwilligerswerk bij clubs, verenigingen, e.d. Een ander echt probleem is dat er een heleboel essentiële beroepen zijn waar je tegenwoordig geen volwaardig salaris meer in kan verdienen, van zorgpersoneel via schoonmakers, onderwijs, horeca tot de onderkant van de maakindustrie. Ook dat los je niet op met een basisinkomen.
    In de jaren 90 werden allerlei beroepen en organisaties overspoeld met functiewaarderingsmechanismen. Tegelijkertijd verdween de waardering voor de koffiejuffrouw, secretaresse en manusje-van-alles. Daar ligt de oorzaak van onze volledig scheefgegroeide beoordeling van wat belangrijk is en wat niet.
    Ik zou willen pleiten voor een algehele herwaardering van álle werkzaamheden in Kikkerland, van vuilnisophaler tot advocaat, en van mantelzorger tot ict-er. Met de nadruk op de vraag wat er mis gaat als het werk niet goed wordt gedaan. Ik denk dat we dan tot een veel plattere functiewaardering kunnen komen dan nu, en tot een veel betere verdeling van verdiensten.

    1. Met een algemene herwaardering van alle beroepen in Nederland kom je er niet. Er staat nog altijd een hele grote groep werkloos aan de zijlijn; de officiële WW-cijfers verbloemen dit al jaren. Ga rustig uit van een kleine 1 miljoen mensen. In die groep zitten ook mensen die geen enkel inkomen hebben. En hoe wil je de werkloosheid in Griekenland, Italië of Spanje oplossen? De economie houdt niet op bij onze grenzen. Idealiter gaat dit over een wereldwijde aanpak, maar binnen Nederland of Europa beginnen, is al een hele stap.
      Ik wil ook af van het voorbeeld uit de jaren zeventig. We kunnen altijd een nieuw systeem opstellen en waar nodig aanpassingen doorvoeren. Dat is tenslotte ook naar aanleiding van de misstanden in de jaren zeventig gedaan. Alleen is het daarna vervolgens doorgeschoten naar extreme controle. Dat controleapparaat kost handen vol geld en levert hoofdzakelijk frustraties op. Dat is nu juist iets wat het onvoorwaardelijk basisinkomen kan ondervangen. Dit voorstel is onder meer bedoeld om van de bullshit jobs verlost te raken, die veelal draaien om controle uitoefenen.
      Voor het onvoorwaardelijk basisinkomen is het nodig om oude angsten los te laten en uit te gaan van mogelijkheden en kansen. Er zijn al diverse experimenten uitgevoerd. Nogmaals: bijsturen kan altijd nog.
      Het belangrijkste is dat hiermee het totaal doorgeslagen kapitalisme (inclusief roofbouw op de aarde) ingetoomd kan worden en de economie een menselijker gezicht krijgt. Dat zie ik met slechts een herwaardering van functies nog niet gebeuren. Het gaat om een totale omslag in mindset.

      1. PS: Je doelt eveneens op herwaardering van onbetaald werk. Dat is in principe niet meer nodig bij een onvoorwaardelijk basisinkomen.
        Naast alle vrijwilligers, blijft er nog steeds een flinke groep over die door ziekte, ouderdom en dergelijke ‘niets’ kan doen voor de samenleving. In plaats van alle mogelijke verschillende financiële regelingen, kunnen zij ook het onvoorwaardelijk basisinkomen ontvangen.

  3. Een basisinkomen voor iedereen en al die subsidies en toeslagen de deur uit. Overal heb je voors en tegens, maar ik ben ook voor een basisinkomen. En als je werkt: goed belonen zodat je verschil maakt. En als men tevreden is met een basisinkomen, so be it. Dan zal je merken dat je ieder dubbeltje om moet draaien.

  4. Ik ben ook een voorstander van het basisinkomen. Vooral voor ZZP-ers zou het een uitkomst zijn. Sommigen verdienen ver beneden het minimum. Al zou er een aanvulling zijn tot een bepaald bedrag…

    1. Bij dat minimum denk ik direct aan pakketbezorgers, die elk pakketje binnen een krappe tijd moeten afleveren. Maar er zijn zoveel meer voorbeelden.
      Bij een basisinkomen is er gewoon voor iedereen hetzelfde basisbedrag, letterlijk bedoeld als basis. Daar bovenop komt wat je met werk verdient.

      1. Daar zou ik een blog over kunnen doen. Het gaat mij niet zozeer om dat er functies ‘weg’ moeten. Maar dat er in de nieuwgeorganiseerde maatschappij gewoon geen plek voor is. Iedereen kan toch omscholen en iets anders leren? Tja, veel managers, speculanten en accountants hebben we daar niet nodig, ben ik bang. Wel kunstenaars, dichters, filosofen en mensen in vitale beroepen. Die laatste groep mag wat mij betreft een andere plaats in de maatschappij krijgen. Meer geld, ja, maar ook meer verantwoordelijkheden, bevoegdheden en aansturing vanuit de overheid. Zoiets?

      2. Jij wil onder andere creativiteit de ruimte geven, als ik het goed zie, en wie weet waar dat toe kan leiden. Dit kan zowel kunstzinnig als praktisch toegepast interessant uitpakken.
        Meer regie bij de overheid (of beter: terug naar de overheid?) en minder door de markt gedreven. Ja, wellicht.

  5. Een mooie inhoudelijke discussie… Mijn kennis schiet te kort om er iets aan toe te voegen, al hadden we hier tijdens het avondeten vandaag ook een gesprek over. En oudste dochter legde kapitalisme, socialisme en communisme aan jongste dochter uit 🙂 Een basisinkomen zou veel oplossen, al las ik wel ‘ns dat ‘er x miljard tekort was’ om het in te voeren. Maargoed: kijk wat deze crisis, als gevolg van doorgeschoten globalisering, nu kost.
    Mooie aflevering van Tegenlicht trouwens, gisterenavond met Edelkoort en De Wachter.

    1. Wat leuk dat er bij jullie zulke inhoudelijke gesprekken bij het eten worden gevoerd.
      Bij mijn weten is er inderdaad vooralsnog een tekort, afhankelijk van naar welke vorm en berekening je kijkt. Zie op Basisinkomenvoordummies de zes rekenmodellen (uit 2016, meen ik).
      En ja, Tegenlicht was weer sterk.

  6. Tegenlicht niet gezien. Het is wellicht een goed idee, zeker voor de gevallen waar Michel het over heeft. Toch heb ik ook wel eens het idee dat sommige mensen denken dat je van een basisinkomen kunt leven. Ja, als je een eenpersoonshuishouden bent en al leeft van bijstandsniveau, dan wel. Maar die mensen moeten denk ik teleurgesteld worden. En de economie moet natuurlijk blijven draaien als een tierelier om het allemaal te kunnen bekostigen, er zullen dus veel mensen aan het werk moeten. (schat ik in met mijn basiskennis)

    1. Zeker, de economie zal blijven draaien, omdat het systeem van vraag en aanbod blijft bestaan. Waarschijnlijk willen veel mensen een baan ook voor ontplooiing, tijdbesteding, zinvol bezig kunnen zijn, sociale contacten, etc.
      Een basisinkomen is echt een (minimum) basis; voor de extraatjes moet je werken. Vergelijk het met de huidige AOW en zelf opgebouwd pensioen voor de luxere uitgaven.
      Ik denk dat het onvoorwaardelijk basisinkomen alleen kan functioneren als tegelijkertijd naar woonlasten wordt gekeken en het belastingstelsel mee verandert.

Laat een reactie achter op Vlinder1960 Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.