Levenslessen: (1) Wacht niet tot je pensioen

‘Wat is de belangrijkste les in jouw leven?’ Aldus luidde de vraag van een gezelschapsspel op kerstavond. Geen van de gasten had hierop direct een antwoord. Oh, in ruim vijftig jaar heb ik echt wel levenskennis opgedaan. Er zullen genoeg wijsheden op Raam Open staan. Maar daar aan tafel bleef het schimmig in mijn hoofd. Tot vandaag. Want in Trouw Tijd verschijnen elke zaterdag levenslessen van andere mensen. Deze week is neuroloog Steven Laureys aan het woord. En hij benoemt mijn allerbelangrijkste les:

‘Wacht niet tot je pensioen.’

Laureys vertelt waarom: ‘Mijn vader heeft zijn hele leven hard gewerkt en net voor hij met pensioen kon, diagnosticeerde ik zijn asbestkanker.’ Zo’n trieste ervaring kan je de ogen openen. Stel dat je alles opzij zet om toe te werken naar een doel in de toekomst. Je steekt er heel veel geld in. En je hebt nauwelijks tijd voor relaties of een gezin. Hoe voel je je dan als je dat doel nooit bereikt? De kans op spijt is levensgroot. Sterker, hard werken staat zelfs op nummer 2 in de top 5 redenen voor spijt.

Door zo’n ontnuchterend voorbeeld maken sommige mensen een radicale ommezwaai. Ze gaan verhuizen of ze veranderen van beroep. Of ze besteden eindelijk tijd aan iets wat ze altijd al hadden willen doen. Het mag ook minder groots. Ga in elk geval voor wat je echt belangrijk vindt en stel dit niet uit. Dat is de kern.

Voor mij kwam de ‘wacht niet tot je pensioen’– levensles op tijd. Ik was circa achttien jaar oud toen een klant van mijn werkgever drie maanden na zijn pensionering overleed. Hier schreef ik over in Prepensioen dankzij koopwoning, en eerder in Ode aan de parttime baan. Dankzij die levensles heb ik ingrijpende keuzes gemaakt. En nog steeds vormt deze les in mijn leven een leidraad.

10 gedachtes over “Levenslessen: (1) Wacht niet tot je pensioen

  1. Ingrid van Bouwdijk Bastiaanse

    Interessant onderwerp… Mijn ervaring met levenslessen is dat ik het idee heb dat ze even heel helder zijn als er iets ontnuchterends gebeurt, bijvoorbeeld een onverwachte dood van iemand, en dat het dan weer wegzakt. Maar gelukkig niet helemaal; er slijt wel iets in. Wat hoe langer hoe meer doordringt is dat je eigenlijk maar weinig in de hand hebt. Ik ken inmiddels zo veel gezinnen met kinderen in de pubertijd die vastlopen en verslaafd zijn, depressief, zich snijden, of erger. Bijna allemaal kinderen uit gezinnen zonder grote gebeurtenissen als scheiding of verlies van een dierbare op jonge leeftijd. Inmiddels hoor ik zelf ook tot de club met een dochter van 16 met problemen. Er zijn allerlei verklaringen voor. Op internet lees ik over de succes-terreur, de invloed van social media, de jachtigheid van deze tijd, dat er veel van onze kinderen gevraagd wordt, etc. Een wijze vriendin die haar kinderen een prima jeugd heeft bezorgd en wiens zonen beide problemen hebben, verzuchtte: Ik geef niemand meer advies.
    De laatste week ben ik een beetje in de ban van het “omdenken”. Ik had er niks mee en me niet eens erin verdiept omdat het een zoveelste hype leek, tot mijn zoon me op de podcasts van omdenken wees. Ik vond het toch wel een eyeopener, vooral het volgende: zoveel mensen zijn zich soms een leven lang aan het bewijzen. Ergens hebben ze een idee over zichzelf opgepikt uit het verleden, bijv. ik ben een loser of dom, lui, etc. Als je er rechtstreeks naar vraagt zullen mensen het ontkennen, maar als je hun patronen ziet, bijvoorbeeld keihard werken, of willen dat anderen ook hun uiterste best doen, en deze helder krijgt en dan doorvraagt over het waarom van het patroon komt er vaak een bewijsdrang naar voren: bewijzen dat je niet dom, lui of een looser bent. Dus eigenlijk vind je dat je dat wel bent, anders ben je niet zo bezig met het tegendeel bewijzen. Het advies is: herken dat je je eigenlijk diep van binnen een loser, lui, dom, of vul maar in, vindt. Kijk er eens goed naar of het klopt en experimenteer ermee. Doe eens lui en kijk of je angst gegrond is dat je altijd lui zult blijven. Je bent een looser, maar ben je op alle gebieden een looser, wat is een looser eigenlijk? Zelf heb ik het met dom zijn: mavo-havo cito advies en dan door keihard te werken toch universiteit afgerond en nu in een werkkring met allemaal bollebozen waardoor ik er steeds mee word geconfronteerd dat ik dom ben. Ach guttekes, wat vervelend nou.
    Een schrijnend verhaal is van een man met een PhD die het idee had dom te zijn omdat zijn broer beta gymnasium ging doen en hij alfa. Inmiddels is het iemand van middelbare leeftijd die onbewust nog steeds denkt dat hij dom is en zijn leven lang aan het bewijzen is dat hij dat niet is.
    Zelf vind ik het bevrijdend dat ik dom ben op bepaalde gebieden. Het is namelijk gewoon zo en niet op alle gebieden. Zolang het woord dom me blijft triggeren, ben ik er nog niet klaar mee. Of zolang iemand mij laat voelen dat ik dom ben en ik reageer heftig, dan ook niet. Het kan ook met een knipoog: kijk elke ochtend in de spiegel en vertel jezelf dat je dom bent.
    Dus mijn levensles van afgelopen week is: denk het eens om. Het gaat nog verder: bijvoorbeeld wat zijn je verwachtingen eigenlijk. De eerst podcast gaat over een vrouw met een kind met gedragsproblemen. Ze wil haar kind begrijpen en een goede moeder zijn. Hoezo, moet jij je kind begrijpen, dat kind begrijpt zichzelf aan het eind van haar leven misschien voor een klein deeltje zelf, dus hoezo denk je dat je haar kan begrijpen. En hoezo moet je een goede moeder zijn: je doet het over de rug van je kind. Arm kind; wat een belasting voor haar want zij voelt onbewust ook aan dat zij er de oorzaak van is dat haar moeder faalt. Heerlijk verfrissend vind ik het!

    1. Wow, Ingrid, wellicht ga ik jou nog eens vragen om gastblogster te worden op Raam Open. 😉
      Ach ja, die vermeende maakbaarheid. Dat is typisch zo’n element uit de ratrace. Ik geloof samen met jou dat we slechts ten dele invloed hebben. En nu ben je dus aan het omdenken geslagen. Jij geeft mij hier ook stof tot nadenken. De volgende logjes in de serie levenslessen zijn zelfs voor mij nog onbekend, maar waarschijnlijk ga je er iets uit jouw bovenstaande reactie in herkennen.

Laat een reactie achter op Raam Open Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.