Taalkunde in Gelderland

De caissière achter de pas geopende kassa ziet dat het poortje de doorgang nog verspert. Verschrikt zegt ze dat ze vergeten is het te ontgrendelen. Ze drukt op een knopje en vraagt of ik het poortje wil ‘opbeuren’. Opbeuren? Dat woord ken ik alleen in de betekenis van ‘opvrolijken’ of ‘troosten’. Bijvoorbeeld wanneer iemand verdrietig is of pech heeft gehad. Ze maakt er een gebaar bij, zodat ik haar begrijp. Daarom til ik het poortje een stukje op, waarna het open gaat.

Vier jaar na de verhuizing van Zuid-Holland naar Gelderland hoor ik nog regelmatig nieuwe uitdrukkingen. Nieuw althans voor mij. Het inburgeren gaat overigens voorspoedig. Onlangs betrapte ik mezelf op de gedachte dat ik de voordeur moest ‘losmaken’. Alsof hij klemde of vast zat. Dit zou ik in Leiden nooit zo hebben gedacht. De deur zat namelijk gewoon op slot en moest ‘van het slot af worden gehaald’.

Het zal nog wel een paar jaar duren, maar dan weet ik op Gelders taalgebied echt alles van de hoed en de rand.

de rand van de geschubde parasolzwam

Welke typisch Gelderse uitdrukkingen (als ik het zo mag noemen) ken jij?

13 gedachtes over “Taalkunde in Gelderland

  1. Opbeuren in de zin van optillen ken ik ook vanuit Brabant. Al moet ik eerlijk zijn, dat er in de Philipswijk waar ik ben opgegroeid maar weinig echte Brabanders woonde. Dus wie weet is mijn Brabands net zo nep als Zoon zijn Limburgs.

  2. Gut, laat ik nu altijd mijn moeder hebben geloofd die zei dat ‘de deur los’-doen Zwols was… Zij kwam uit Brabant… Mooi blogje, leuke foto’s erbij! 🙂 Ik ga weer eens even ‘bijlezen’. Is dat een goed woord?

    1. Misschien is de uitdrukking van ‘de deur los doen’ de provinciegrens overgesprongen.
      Achterhoekers spreken naar mijn idee ook half Duits, dus grenzen zeggen weinig. ‘Bijlezen’ ken ik ook. Is vast ABN. 😉

    1. Die ‘box’ zou ik zo niet hebben herkend, maar ‘kakt’ wel. Er bestaat zelfs een spel dat ‘Rakker kakt’ heet en dat laat weinig aan de verbeelding over. Wat ze al niet verzinnen. 😉

Reageren mag

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.