Brokstukken van een burn-out (1)

Allereerst: was het wel een burn-out? Opeens had iedereen een burn-out, dus ik misschien ook. Het blijft tot op de dag van vandaag een vraag. Ik ben er namelijk nooit voor naar de dokter geweest. Tuurlijk niet. Wat denk je nou? Een Oegandese dagvoorzitter meldt zich toch ook niet ziek vanwege een malaria-aanval? Ik ging volhouden en regelde het zelf wel. Maar goed. 2019 is het jubileumjaar van een verstrekkende consequentie. Een gevolg van een ‘keuze’.

Mentale uitputting is de kern van een burn-out, schrijven Ianthe Sahadat en Margreet Vermeulen in hun beschouwing Opgebrand (Sir Edmund, 5 januari 2019). Volgens de richtlijn van huisartsen hoort hier bij ‘dat mensen het gevoel hebben dat ze de controle over hun leven kwijt zijn en dat ze minder functioneren in het dagelijks leven. … Sommige patiënten hebben daarbij veel lichamelijke klachten.’ En ‘Burn-out is een veelkoppig monster. … Bij een burn-out heb je geen energie meer. Daar word je niet vrolijk van, maar tussendoor kun je toch een leuke avond hebben. Bij een burn-out word je in de loop van de dag steeds vermoeider, bij een depressie is het andersom.’

Voor mezelf is glashelder waar het vandaan kwam. De eerste twintig jaar van mijn loopbaan had ik werk dat ‘best aardig’ was, maar dat mij zelden echte voldoening gaf. Dat veranderde radicaal toen ik in de internationale ontwikkelingssector terecht kwam. Hier viel alles samen: mijn reisverleden en interesse voor culturen, mijn kennis, praktische vaardigheden en ervaring. En mijn nieuwe collega’s hadden werkelijk iets boeiends te melden. Ik kon bovendien van een ondersteunende naar een inhoudelijke functie doorgroeien. Na veel wisselingen van vorige banen was het alsof ik ‘het’ eindelijk gevonden had. Hier zou ik blijven tot mijn pensioen.

Maar alles verandert. Kort samengevat: er kwam een reorganisatie. De werkzaamheden werden complexer en de werkkamers rumoeriger. Eisen werden opgeschroefd. Aanvankelijk zat ik zonder vaste positie, waardoor ik steeds meer onrust ervoer. Terwijl het oorspronkelijke doorgroeitraject voor mij al pittig genoeg was, werd de druk versneld nog verder opgevoerd. Bij mijn nieuwe teamleider, zelf een autoritaire lakei van een zichzelf bewijzende manager, stuitte ik op onbegrip.

Het moest een keer spaak lopen, maar wat was het alternatief? Terug naar een functie die nu vooral bureaucratisch van opzet was? En dan toekijken hoe anderen mochten doen wat ik wilde doen? Buiten deze organisatie maakte ik door bezuinigingen en outsourcing ook weinig kans. En in crisistijd krijg je een eenmanszaak (naast een 32-urige werkweek) evenmin snel van de grond. Dus probeerde ik alles bij te benen en vol te houden.

Dat ik inmiddels vier dagen per week barstende hoofdpijn had, kwam natuurlijk omdat ik zo veel met mijn hoofd werkte en mij ondanks alle omringende onrust goed moest concentreren. Sowieso ben ik enigszins gevoelig voor prikkels van buitenaf. Daar heb je mee te leren leven als je mee wilt komen. En de hele dag naar een computerscherm staren, is minder goed voor je ogen. Alleen hoorde dat nu eenmaal bij het werk. Dus dan maar sterkere lenzen en brandende ogen.

Die hoofdpijn was wel erg. Ik was er regelmatig letterlijk misselijk van en ging bijna scheel zien. Soms werd ik nog duizelig ook. Terug in de trein van Den Haag naar Leiden zat ik steevast met mijn ogen dicht. Om ze een beetje rust te geven. Dat doen wel meer forenzen, trouwens. Niks bijzonders dus.

En dan ff snel boodschappen halen, tegenover het station. Meestal had ik zo’n honger dat het meerdere keren per week een magnetronmaaltijd werd. Niet verkeerd hoor, tegenwoordig zit er minder zout in. Daarna een beetje lezen, tv kijken of nog de deur uit en met vrienden een film zien. Maar tegen het eind van de week voelde ik mij soms zo gesloopt, dat ik al om 21.00 uur naar bed ging.

En dan de spanning in mijn lichaam. Die was continu voelbaar. Een dag wandelen in de buitenlucht hielp. Maar als ik aan mijn werk en alle stressfactoren dacht, dan schoot het er meteen weer in.

Verder is het niet gek dat je in de Randstad een beetje opgefokt raakt. Dat krijg je met al dat gekrioel om je heen. En waar ik woonde, was het nooit rustig. Nou ja, even dan, tussen 02.00 en 05.00 uur ’s nachts. Als mijn onderburen tenminste geen was deden en de twee ziekenhuizen in de buurt geen ambulancedienst hadden. (Slapeloosheid, nog zo iets.) Soms waren mijn reacties toch wat abnormaal. Dan kon ik plotseling als gebeten reageren. Om niks. En dan vroeg ik me achteraf wel af waar dát nou weer vandaan kwam.

Ik werd een beetje labiel. Ik trok het niet meer helemaal. Maar ach, dit was vast het begin van de overgang. Of zo. Alleen begonnen de maagklachten weer. En daarvan wist ik dondersgoed waar ze vandaan kwamen. Want dat had ik eerder meegemaakt. In een vergelijkbare uitzichtloze werksituatie. Eindelijk gingen de alarmbellen af.

Mijn ‘keuze’ maakte ik pas nadat ik bij mijn ouders vandaan kwam en onderweg naar huis op de fiets zomaar midden op de Korevaarstraat ter hoogte van de Hoogvliet spontaan in janken uitbarstte. Dat was het dan.

19 gedachtes over “Brokstukken van een burn-out (1)

  1. Ingrid van Bouwdijk Bastiaanse

    Sophie Hillebrand heeft er een serie over gemaakt: Sophie in de mentale kreukels. Heel interessant. De enige die er niks van gelooft is Max Pam: maar die schijnt per definitie “tegen” te zijn. Ik wil graag verder reageren, maar zit op kantoor (met brandende ogen, een soort chronische ontsteking die ik eigenlijk beter moet verzorgen, maar ja ik zie me al 15 minuten eerder opstaan om te hannesen met een wattenstaafje en babyshampoo. Geen tijd voor hoor). Dus ik ga maar snel weer verder met mijn invuloefeningen bij jouw oude werkgever.
    Hier zijn al een aantal mensen omgevallen met diagnose burnout (die officieel niet bestaat in het DSM handboek van de psychiatrie). Eéntje stortte hier letterlijk in: ze ging fysiek onderuit. Bleef 1 1/2 jaar weg. Kwam halve kracht terug en besloot na 3 maanden om zelf een onbetaald verlof te nemen, want het was nog steeds niet over. En is uiteindelijk nooit meer teruggekomen, want ze bleef maar onwel worden van het idee hier weer te moeten werken.

    1. Ha Ingrid,
      Er leeft hier iemand intens met je mee. 😉 Even doorbijten nog met die invuloefening.
      Buitenom reageren is natuurlijk een prima idee, maar ja, zie er maar weer eens tijd voor te vinden.
      Groetjes,
      Karin

    1. Logisch dat je dit vraagt. In feite heb ik bovenstaand logje min of meer in een opwelling geschreven (getriggerd door de ‘keuze’ die tijdens de wandeling met een vriendin in het logje Geld aannemen of niet ter sprake kwam.) Inmiddels broed ik op het vervolg, want ja, er zit een staart van tien jaar aan vast. Wordt vervolgd. 😉

  2. Ik probeer het wat te plaatsen. Want de topic was en is meer dan ooit een zeer actuele. Vergeef me ik ben immers naast het mentale ook een cijfertjesman. Steld at je begon te werken na hogere studies dan was je ergens begin 20. Plus 20 jaar van minder voldoening gevende jobs naar iets dat je echt wil doen. En dan de reorgansiatie en nog een tijde vechten tegen het (verplicht) moeten loslaten. Dat maakt dat je ergens begin de 50 was toen de burnout of het opstappen kwam ? Voor mezelf vrag ik me af en toe af hoe lang ik het nog ga volhouden. Ik herken alle signalen die je opnoemt.

    1. Ha ha, ja dat is een hoofdbreker, die levensloop van mij. Er is namelijk niets ‘normaals’ aan mijn loopbaan en de volgorde van dingen die ik heb gedaan. Daarom is het voor werkgevers ook zo lastig om mij in hun digitale hokjes te plaatsen en grijp ik al snel naast een baan. Zie Help, mijn werkervaring puilt uit! . Ik was 17 toen ik met een waardeloos diploma van school kwam en begon te werken. Een weekje in een slagerij en dat hield ik meteen weer voor gezien. Hup, terug naar school. Half jaar later fulltime echt begonnen, bij een accountantskantoor, nog steeds 17 jaar oud. Daarna gewerkt, meerdere malen reizen van drie maanden tot anderhalf jaar gemaakt, weer gewerkt en avondstudies gedaan, op mijn 40ste (jawel) op de universiteit terecht gekomen voor een deelvak, tussendoor in het buitenland gewerkt, en op mijn 46ste mijn laatste vaste baan verloren. Die van de reorganisatie. Daarna nog een paar losse contracten gehad. Nu geen werk.
      Wat zorgelijk trouwens dat jij alle signalen herkent. Heb je een deskundige vertrouwenspersoon met wie je daarover professioneel kunt praten?

  3. Je verhaal klinkt mij heel vertrouwd in de oren. Ik kreeg op mijn 52ste de diagnose burn-out maar zelf denk ik dat het een combinatie was van burn- en bore-out. Bijna een jaar na de crash begon ik met mijn blog. Een soort van schrijftherapie zo je wil. Ik besliste uiteindelijk niet opnieuw aan het werk te gaan en blijf dus gewoon thuis. (Ik heb het geluk dat de echtgenoot een goedbetaalde job heeft, zodat we met één inkomen rondkomen).

    1. Aha, jij bent een spekkoper! Wat een geluk dat je op deze manier een mooie invulling aan je leven kunt geven. Het is zeker zo dat dit soort blogs een therapeutisch effect kunnen hebben. Helemaal wanneer je creatief schrijven leuk vindt en aardige reacties krijgt. Bedankt trouwens. Sinds ik af en aan zonder werk zit, heb ik al meer mensen ontmoet die best een positieve wending aan hun situatie hebben gegeven. En inderdaad, daar was soms een burn-out als wake up call voor nodig. Het kan dus weer goed komen. 😉

  4. Burn-outs schijnen heel naar te zijn. Ik hou mezelf voor dat ik er niet vatbaar voor ben. Wel voor depressie, heb ik vorig jaar gemerkt. Een diep zwart gat. Alle levensenergie weg, en je hoeft ook niet meer terug. Zo voelde het. Burn-out-symptomen zals jij beschrijft herken ik (gelukkig) niet. Lijkt me niet fijn. Sterkte! Sowieso goed dat je het hier deelt.

    1. Een burn-out mag heel vervelend zijn, zelf vond ik de omstandigheden waardoor die werd veroorzaakt erger. Of je er vatbaar voor bent, hangt af van je mentale weerbaarheid (zie internet). Mij lijkt een depressie evenzeer flink beangstigend, zeker als het erg duister wordt. De burn-out ligt nu alweer jaren achter mij. Het is gebeurd en het leven gaat door. Ik sta er nu een stuk positiever voor.

  5. Tien jaar geleden kreeg ik een burn-out. Veel te snel weer aan de slag gegaan, uitgevallen, weer gaan werken, uitgevallen, weer gaan werken, uitgevallen en in een andere functie begonnen.Het kwam goed, maar niet helemaal.
    Eind vorig jaar voelde ik hem weer aankomen. Een nieuwe burn-out. Uiteindelijk (lang verhaal) zelf besloten te stoppen met werken. Ondertussen op zoek naar iets anders. Maar die vijf maanden rust, niets hoeven, niets moeten, die achter mij liggen, zijn zo waardevol en maken dat ik nu eindelijk, eindelijk, de ruimte heb om die eerste burn-out volledig achter mij te laten. Volledig? Nee, volledig bestaat in deze volgens mij niet. Er zit een litteken met her en der een korstje wat zomaar weg kan springen om weer een stukje etter los te laten.

    Sterkte. ❤

    1. Het is precies zoals jij schrijft: blijkbaar laat je een burn-out nooit meer volledig achter je. Ik herken dit en vond vergelijkbare verhalen op internet. Zie verder het volgende logje (deel 2). Wellicht tref je ook daarin overeenkomsten aan met je eigen situatie. Het verbaasde mij dat het schrijven van het eerste logje toch weer wat emoties oprakelde, terwijl ik er in de afgelopen jaren al vaker als ‘terugblik’ met anderen over heb gesproken. Hoe vaak moet het er uit voordat het er helemaal uit is? Dit is de laatste keer, hopelijk.
      Jij eveneens sterkte toegewenst, ook met het zoekproces!

  6. Ik viel middenin deel 2 en begin dus even bij het begin nu. Heftig hoor. Ik lees meer medebloggers die (onder meer) met schrijven zijn begonnen na een burn-out en dáár ook over schrijven. Ik heb het gelukkig nooit meegemaakt. En ook ik was in de luxe positie dat op het moment dat ik buikpijn kreeg van mijn nieuwe baan na een reorganisatie, ik kon zeggen: bekijk het maar, vanwege het inkomen van manlief. Ik ben heel lang kwaad geweest op de man die ik verantwoordelijk achtte voor mijn boventallig worden. Ik kwam hem bij mijn laatste, tijdelijke baan voordat ik naar DK vertrok, weer tegen. Toen maakte wrok plaats voor dankbaarheid. Pas toen besefte ik dat als hij mij indertijd wel had laten zitten waar ik toen zat, ik daar nu nog had zitten stressen… Moraal van het verhaal: mede dankzij hem ben ik voor mezelf gaan kiezen en leef ik nu een simpel, maar o zo gelukkig leven in DK. Ik hoop van harte dat voor jou het diepere ‘waarom’ van je keus ook duidelijk wordt. Ik ga in ieder geval je volgende verhalen eerst maar eens lezen 😉😘

    1. Ja, wat jij beschrijft (van woede en wrok naar dankbaarheid) is een weg die ik en velen met ons ook hebben bewandeld. Jij bent er heel goed uitgekomen en ik heb in meerdere opzichten ook bijzonder weinig te klagen. Het hoort bij het leven in de zin dat we allemaal ervaringen opdoen die zwaar kunnen zijn, maar die ons, als we er goed mee omgaan, uiteindelijk verder brengen en ons tot de personen maken die we zijn.

      Halleluja en Amen. 😉

Reageren mag

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.