Lief dagboek in de vuilnisbak

Een wandelvriendin luistert elke zondag naar het NTR-programma Lief Dagboek. Daarin lezen mensen voor uit hun pubertijd dagboek. Het is gênant, aandoenlijk, komisch en vooral: oh zo herkenbaar allemaal. Ook ik heb jarenlang dagboeken bijgehouden. Niet dagelijks, maar telkens wanneer ik mijn hart moest luchten. Met als gevolg dat ze inderdaad aandoenlijk waren om terug te lezen, komisch eveneens, maar bovenal: te gênant voor woorden.

In 2008 was ik 45 jaar en heb ik al dat beschamende materiaal weggedaan. Want stel je voor dat ik plotseling dood neer zou vallen en mijn naaste familie die documenten in handen zou krijgen. Dat nooit. Vandaar. Dit is een ingekorte versie van de balans die ik toen heb opgemaakt.

‘Het verleden is nu echt voorbij, het heden is niet zoals toen gedacht en de toekomst is anders. Of toch niet helemaal.

Vandaag 31 augustus 2008 heb ik een stap gezet die ik wijselijk enkele malen heb uitgesteld. Maar ineens was de tijd er rijp voor. Ik heb mijn twee dagboeken inclusief aantekeningen op losse blaadjes sinds 1975 verscheurd en weggedaan. Nu liggen ze boven op het groenteafval en besmeurd door de koffieprut in een donkergrijze vuilniszak op de P.weg in de afvalbak. Tot de vuilniswagen komt en dan is de verwijdering definitief.

Ze gaan dezelfde weg als de beschamende dagboekpagina’s die ik jaren geleden al had dicht geplakt, daarna uitgescheurd en weggegooid. Evenals die oude schoolagenda’s en lelijke foto’s, die ik al eerder wegdeed. Zoals ik nu ook een enkel reisverslag uit de pubertijd, nog meer oude agenda’s en een aantal brieven wegdoe. Ik hoef ze niet meer te zien, te lezen of in mijn handen te houden. Het gebeurde ligt achter mij en ik neem het niet mee als ballast.

Waarom zou ik? Ik ben al jaren niet meer de persoon die ik toen was. Ik hoef mezelf niet te kwetsen door goudeerlijk mislukte foto’s in te plakken. En waarom zou ik opgetekende frustraties en verdriet bewaren? Neergepend om te verwerken en afstand te nemen. Niet om steeds te herlezen.

Er waren toch ook veel mooie momenten om op te tekenen? Om vast te houden? Ja, die zijn nu eveneens weg, maar niet werkelijk. Ik heb lieve, leuke, boeiende brieven bewaard, veel foto’s, en reisverslagen van alle mijlpalen in mijn leven.

Waarom dan nu deze stap? Omdat ik vanmorgen ineens bedacht dat ik misschien op de helft ben (ruim 45 jaar oud). Wellicht gaat het leven zich vanaf dit punt in spiegel­beeld ontvouwen. Minder glad en jong van uiterlijk, maar rijper en meer volwassen van geest. Minder aantrekkelijk en onzeker, maar met veel zelfvertrouwen. Minder naïef, maar ook minder onwetend. Minder oppervlakkig, maar met meer diepgang. Minder rusteloos; maar met meer rust en zelfs een soort berusting. Geen toekomst zoals ik had gedacht, maar wel een kans op goede alternatieven. Als ik ze kan zien en er iets mee kan doen. Dat is niet veranderd.

Er komt misschien nog een moment waarop ik alles zou willen teruglezen. Die agenda uit 1987 zou willen vasthouden. Ja, vooral op oudejaarsavond. Die is er dan niet meer. Maar ik ben al die dagboekaantekeningen gewoon zat. Het is steeds hetzelfde. Steevast een terugblik op hoogte- en dieptepunten. Weer over mijn werk, over relaties met anderen, over nog geen man, altijd over reisplannen, over vorige vakanties, speciale uitstapjes en concerten. Tja. Waarom zou ik dat blijven teruglezen? De pijnlijke momenten herinner ik mij toch wel. En voor het geval ik een black-out krijg, herhaal ik de hoogtepunten tot nu toe hier:

  • Reizen naar Amerika, Australië, Nieuw-Zeeland, South Pacific I, SP II, IJsland, Iran, Oman, Dubai, Beiroet, Madagaskar en al die andere prachtige landen. Bijzondere en heerlijke bestemmingen waar ik een fijne tijd heb gehad. Nooit zal ik spijt krijgen dat ik daar soms een baan voor heb opgezegd. Ik heb de mogelijkheden benut. Het blijven de beste keuzes uit mijn leven.
  • Andere successen, zoals de aankoop van mijn appartement. Het genealogische onderzoek en de kwaliteit daarvan. Motor- en autorijbewijs in één keer gehaald. Op mijn veertigste alsnog beland in een universitaire collegebank. Een baan in de internationale ontwikkelingssector. En het assessment waardoor bekend werd dat ik HBO werk- en denkniveau heb. Dat laatste lijkt zo gewoon, maar het heeft mijn zelfbeeld als laatbloeier wel compleet gekanteld.
  • Mensen. J. vanzelfsprekend; ondanks alles. Met hem heb ik iets gehad wat lang niet iedereen is gegeven. En tegen alle verwachtingen in was daar ineens die kans om hem in 2006 na twaalf jaar weer te ontmoeten. Ook F. uit Adelaide, voor de droom die hij aanreikte. Van een heel andere orde M. Verder E. & L. en M. Voor de opening naar een andere werkwereld: G., W., I., en A., En voor de grootste lol: I. en G. En opvoeden valt niet mee. Al met al hebben mijn ouders mij ook heel wat meegegeven.
  • Bijzondere ontmoetingen. Via associatieve gedachten wordt mijn geest af en toe getriggerd en dan schieten ze mij weer te binnen. Zoals met die behulpzame Nieuw-Zeelander in 1995, toen ik op een straathoek een plattegrond raadpleegde. En dan die verkeersagent in het Libanese Tripoli, die het razende verkeer tegenhield toen ik wilde oversteken. Hun samenlevingen zijn kwetsbaar.

Ik weet niet waar het naartoe gaat met de wereld en of Australië nog wel zo zal zijn als ik mij nu voorstel tegen de tijd dat ik stop met werken. Ik weet niet of ik er dan naartoe kan om voor langere tijd te wonen, en of ik dat dan nog wil. […] Wat eerst een vast gegeven leek, is nu in een heel ander perspectief komen te staan. Ooit was het politiek correct om pro Israël te zijn. Nu zijn het de Palestijnen die als underdog op begrip mogen rekenen.

Ik weet niet of we de huidige comfortabele werkvoorwaarden behouden als China en andere landen steeds harder gaan concurreren met Europa. Misschien is onze gouden tijd werkelijk voorbij. Qua werk, qua natuurschoon, qua beschaving, als ik even een geromantiseerde versie van Engelse omgangsvormen voor ogen hou. In de afgelopen twintig tot dertig jaar is veel al enorm veranderd.

Wellicht heb ik daarom de tastbare herinneringen aan het verleden zo lang vastgehouden. En waarschijnlijk zoek ik daarom steeds weer herkenning in westerse samenlevingen en andere ‘vertrouwde’ gebieden. Zoals het Midden-Oosten en een land als Indonesië.

Toch zie ik regelmatig mooie nieuwe dingen: kunstuitingen, muziek, een uitvinding als het internet, toegankelijkheid van kennis. Ontwikkeling is verandering, daarvoor moet je ook kunnen loslaten. Jongeren van twintig leven in een heel andere, zeer dynamische wereld met veel kansen. Meer dan mijn generatie in de jaren tachtig had.

Soms ben ik daar verbitterd over en ik voel natuurlijk dat een aantal stadia voorgoed zijn gepasseerd. Ik ben 45 jaar oud, dus van middelbare leeftijd. Het zij zo. Ik ga verder en blijf uitkijken naar nieuwe kansen. Op werkgebied, qua reisbestemmingen en wie weet toch nog op relatiegebied. Oude ballast kan je maar beter kwijt zijn wanneer je de toekomst in stapt. Vandaar.’

14 gedachtes over “Lief dagboek in de vuilnisbak

  1. Wauw, mooi geschreven, je blik op de toekomst. En verder: herkenbaar. Natuurlijk. Ik heb hetzelfde gedaan, jaren geleden. De beschamende zielenroerselen van een puber in de prullenbak gemikt. Het diende toen een doel, nu niet meer. En hoe meer ik afstand doe van dit soort tastbare herinneringen aan iets wat ooit was, hoe beter het me lukt gewoon te genieten van het nu, met het besef wat de basis voor dit nu ooit vormde…

  2. Ik kwak volle dagboeken en agenda’s na een maand of drie weg. Dass wär einmail, denk ik dan. Zelfs blogs ruim ik op. Een extern geheugen is leuk, maar ik hoef niet alles te onthouden.

      1. Als het echt belangrijk is, blijft het mij wel bij. Soms moet ik een les wat vaker leren, maar dan beklijft het beter. 😉 Vroeger bewaarde ik alles. Toen ging ik verhuizen van een groot huis naar een klein appartement en heb alle volgeschreven boeken die al 10 jaar in een ongeopende doos op zolder hadden gestaan, weggedaan. Sinds dien ben ik van het opruimen. Heel soms ‘migreer’ ik iets wat ik echt wil bewaren van boek 1 naar boek 2. Maar niet vaak.

      2. Helder. Er komt een moment waarop datgene wat je echt belangrijk vindt, toch wel blijft hangen.
        Inmiddels gebruik ik Raam Open om anekdotes en bijzonderheden vast te houden. Al gaat daar ook met enige regelmaat de bezem doorheen.

  3. Ik heb een paar jaar geleden een soort van ‘greatest hits’ gemaakt van al mijn dagboeken. De stukken die de moeite waard waren overgetypt en boeken van laten drukken en de originele dagboeken weggegooid.

    1. Goh, dat is ook een idee. Heb je die boeken speciaal voor jezelf laten drukken of ze tevens verspreid (anoniem/onder eigen naam?) En hoe ben je tot de keuze gekomen van de individuele ‘greatest hits’-verhalen voor het drukwerk?

      1. De boeken zijn in eerste instantie voor mezelf, om af en toe eens in te lezen. Ik ben de originele dagboeken van voor naar achteren doorgelopen om te bepalen wat wel en wat niet vergeten mocht worden. Alles was handgeschreven dus ik moest de stukken die ik wou bewaren allemaal overtypen. Uiteindelijk bracht ik alles terug tot zo’n 800 pagina’s, die ik over vier boeken heb verdeeld. En dit beslaat de periode van 1997 t/m 2014. Zeer beknopt. Want mijn dagboek van 2018 beslaat alleen al 155 pagina’s (tot nu toe). Maar de belangrijkste dingen staan er wel in geloof ik 😉

      2. Wat een project! Zo hou je inderdaad wel alle belangrijke momenten en gedachten vast uit een periode van bijna twintig jaar. Dan gaat er op papier een half leven aan je voorbij. Wat ik me afvraag (maar je hoeft niet te antwoorden) is of deze uitvoerige terugblik ook tot nieuwe inzichten over vroegere ervaringen heeft geleid.
        Met Raam Open in kladversie (in Word) kom ik aan ongeveer 200 pagina’s per jaar. Dit begint een alternatief dagboek te worden, maar dan direct geschreven met derden als lezers in gedachten. Onder de kladlogjes voeg ik soms ook aantekeningen toe die te persoonlijk zijn om te publiceren, maar voor mezelf wel bepaalde beweegredenen verduidelijken. Ik wou dat ik hier veel eerder mee was begonnen, omdat ik al ontzettend veel vergeten ben.

      3. Ik ben er door het teruglezen van mijn dagboeken achter gekomen dat sommige dingen heel anders zijn gegaan dan ik dacht. Een teken dat onze herinneringen door de jaren heen kunnen veranderen. Al lezend kwamen mijn eigen gedrag en valkuilen ook meer bloot te liggen. Wat dat betreft is niet alleen schrijven therapeutisch, maar teruglezen ook. Misschien heb ik door mijn schrijverij al heel wat psychiaters uitgespaard 😉

      4. Mooi dat je gemerkt hebt hoe vertekenend onze herinneringen kunnen zijn. Dat je daar via oude aantekeningen op wordt gewezen, bewijst wel hoe goed het is om gebeurtenissen en gedachten op te schrijven. En zo te lezen werkten de dagboeken ook als een spiegel (net zoals coaches en therapeuten doen, toch?) Ik heb me eveneens soms pas veel later gerealiseerd wat mijn gedrag teweegbracht.

Reageren mag

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.