Verspilling van jeugd op de middelbare school

‘Youth is wasted on the young’, schrijft Thomas van Luyn in Volkskrant magazine nr 863. Dit naar aanleiding van een open dag bij een middelbare school waarin zijn 11-jarige zoon is geïnteresseerd. ‘Ik wil overnieuw beginnen, weer 12 zijn en ditmaal bij de astronomieclub gaan of zoiets sufs.’ Voor hem komt het nu allemaal te laat, en voor mij ook. Want welk deel van mijn huidige kennis heb ik eigenlijk via school opgedaan? Bijna alles stamt uit de tijd daarna.

Misschien komt dit door mijn geboortejaar. Toen ik zes was en voor het eerst naar de lagere school ging, belandde ik in een klas met 48 leerlingen. We hoorden bij het staartje van de naoorlogse geboortegolf, vandaar. De juf van de eerste klas kon onze grote groep niet aan en de leerlingen werden opgesplitst. Zij hield er dertig over en de resterende achttien kinderen werden in de lerarenkamer geperst. Dat was evenmin ideaal.

Mijn lagere-schoolvriendinnetje gelooft nog steeds heilig dat wij het kleinere ‘probleemklasje’ waren. Daarin zat het groepje kinderen waar die juf geen raad mee wist. Wellicht heeft het feit dat ik op die prille leeftijd al een dag van school spijbelde er iets mee te maken. Het was buiten zo’n aanlokkelijke zomerse dag. Verder was ik heel braaf, hoor. Braver dan goed voor me was, waarschijnlijk. Want ik kan mij niet herinneren dat er in die tijd veel aandacht voor individuele leerlingen was.

Ik vond de lagere school toch leuk. Taal, rekenen, biologie, aardrijkskunde, geschiedenis, tekenen, gym en handenarbeid. Het was boeiend en op dat dorpsschooltje zaten we beschermd tegen de grote boze buitenwereld. De overgang naar de middelbare school, ook in een dorp maar dan aan de andere kant van de stad, was enorm. Ik moest ineens 45 minuten door druk verkeer fietsen, terwijl de lagere school op 5 minuten loopafstand zat. En er liepen allemaal veel gehaaidere en wijsneuzige stadskinderen rond.

Bovendien was dit een school waar relatief veel echte probleemgevallen terechtkwamen. Meer omfloerst: kinderen die wat moeilijker konden leren of een strak regime nodig hadden. Ik voelde me vooral erg verloren in die grote massa. Het liep dan ook niet goed af. Nog twee middelbare scholen later stond ik op straat met een volkomen waardeloos diploma. In huidige termen had ik de allerlaagste ‘startkwalificatie’.

Pas daarna ben ik gaan leren. Zelfs toen ik al twintig was, kon ik amper fatsoenlijk Nederlands schrijven. In teksten uit die tijd krioelt het van de d/t-fouten. Moeilijke woorden schreef ik fonetisch op, zonder dat ik besefte dat die schrijfwijze onjuist was. Mijn Engels was evenmin best. Dat heb ik uiteindelijk later in Australië geleerd. En voor ik naar dat land ging, had in nauwelijks besef van hoe dat er geografisch uitzag. Goed uit mijn hoofd rekenen, kan ik nog steeds niet, al heb ik wel gevoel voor cijfermatige verhoudingen. Ik had nooit mijn Praktijkdiploma Boekhouden kunnen halen zonder calculator.

En wat resteert er van geschiedenisles? Een paar jaartallen en een vaag begrip van grote gebeurtenissen. (Uitgezonderd de Leidse geschiedenis. Die kan ik dromen, dankzij het genealogische onderzoek van jaren later.) Aardrijkskunde, dito eender. Het meeste over aardlagen heb ik pas tijdens vakanties en reizen geleerd. Biologie, nog zoiets. Ik herinner mij mooie tekeningen van cellen en nerven. Die heb ik vooral onthouden, omdat ik de tekeningen mooi vond, niet vanwege de leerstof.

Sinds Wikipedia bestaat, beschouw ik die hele middelbareschooltijd als een totale verspilling. Veel liever had ik buiten gewandeld en met uiteenlopende mensen en beroepsgroepen kennis gemaakt. Dat had gegarandeerd aanzienlijk meer blijvende inzichten opgeleverd.

2 gedachtes over “Verspilling van jeugd op de middelbare school

  1. Het heeft allemaal voor en nadelen. maar het probleem is dat eenheidsaanpak het individu verwaarloost terwijl een inviduele ruimte latende aanpak (genre Steinerschool) niet echt evident is. Interessant allemaal.

    1. Dat is waar. Een vroegere collega heeft op een vrije school gezeten, maar heeft ook de grootste moeite om structuur in haar werk aan te brengen. Ik had de indruk dat dit voortkwam uit haar opleiding, maar heb daar eigenlijk geen helder zicht op. Bij mij speelde vooral het tijdperk een rol. Later is er veel verbeterd in het onderwijs (o.a. meer oog voor het individu, betere onderwijsmethoden).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s