Gelijk hebben én gelijk krijgen

In de serie 180° van de Volkskrant vertellen mensen over het moment waarop ze een vastgeroeste opvatting overboord gooien. ‘Gelijk hebben is iets anders dan gelijk krijgen.’ Dat ontdekte socioloog Christien Brinkgreve rond haar dertigste. (7 oktober 2017.) Ze vervolgt: ‘Psychiater Coen van Emde Boas deed mij de schellen van de ogen vallen met zijn uitspraak dat een mens zo intelligent is als zijn emoties toelaten. Naast de feiten, de rede, is er nog iets als de dynamiek van macht en belangen, én van emoties die keuzes en ontwikkelingen beïnvloeden.’ 

Een mens is zo intelligent als zijn emoties toelaten.

Ik denk terug aan een gesprek met een intelligente Keniaan. In zijn cultuur heeft de vader, de mannelijke oudste, het alleenrecht op zeggenschap bij belangrijke beslissingen. Wat doe je dan als zo iemand niet bijster slim is, vroeg ik hem. ‘Nou,’ antwoordde hij, ‘dan breng je het zo dat die man het gevoel krijgt dat hij zelf de oplossing bedenkt, terwijl je hem die eigenlijk aanreikt. Zonder twijfel herkennen vrouwen in een afhankelijke positie binnen een machocultuur deze tactiek.

Een mens is zo intelligent als zijn emoties toelaten.

Ook in onze westerse cultuur wordt het tonen van (veel) emoties al snel gezien als zwakte. Als je boos wordt, verlies je. Ik geloof daar niet helemaal in. Anger is an energy. En het inzetten van een dergelijke emotie om de ander het gevoel te geven dat hij meer grip op de situatie heeft dan jij, zonder dat hij doorheeft hoe hij wordt gemanipuleerd en beseft waar het werkelijk om gaat, is misschien wel een sublieme tactiek. En een teken van grote intelligentie. Al prefereer ik zelf eerlijkheid.

Vermoedelijk is Trump een transgender.