Altruïsme is ook eigenbelang

Je leest weleens over mensen die een jaar lang elke dag een goede daad verrichten. Het kan een hele opgave zijn, maar vaak hebben ze er zelf plezier in. Ik vind zoiets ontzettend sympathiek. Goede daden verrichten, brengt mensen samen. Het maakt het leven wat makkelijker voor iemand die het zwaar heeft. En je eigen leven wordt er een beetje minder voorspelbaar door. Dat kan een voordeel zijn. Je leest het hier al: in altruïsme schuilt eigenbelang.

Hoewel ik niet voorop loop qua vrijwilligerswerk, haal ik deze week een prima score. Ik heb de kat van de rechterburen eten en aaitjes gegeven, een pakje aangenomen voor de overburen, de website van de werkkring bijgewerkt en zojuist het onkruid voor de linkerbuurman gewied. Hij is oud en chronisch ziek, en kan dat moeilijk zelf doen. De kat hielp trouwens een pootje mee, op zijn manier dan. Dat is toch gewoon aardig en behulpzaam, zou je denken.

Maar niets menselijks is mij vreemd. Los van mijn genegenheid voor de kat, wilde ik ook iets voor de rechterburen terugdoen. Want zo werkt dat. De een doet wat voor jou, jij doet wat voor de ander. Onuitgesproken en zonder iets aan te tekenen, houden we een rekening-courant bij. En dat onkruid aan de linkerkant hing zo ver over de stoep, dat het mij in de weg zat.

Ik ken mensen die altijd willen helpen. Of je nu door hen wil worden geholpen of niet. Dat lijkt eveneens zeer aardig en altruïstisch. Bij zo iemand vraag ik mij echter wel af of het aan de opvoeding ligt. Door wat de kerk er ooit heeft ingeramd. Of door wat er traditiegetrouw van meisjes en jongens wordt verwacht. Vlak zowel de invloed als het belang van opvoeders en kerkmeesters niet uit. Mogelijk heeft die hulpvaardige persoon continu het gevoel dat hij tekortschiet. Om welke reden dan ook. Misschien lost hij steeds een stukje ‘schuld’ in, bij elke goede daad die hij verricht.

Helpen is toch goed, zou je zeggen. Vanwaar dan zulke negatieve gedachten? Natuurlijk, vrijwilligers zijn de smeerolie in onze samenleving. Er zou enorm veel wegvallen als niemand meer iets deed. Ons land en onze samenleving blijven alleen zo mooi en aangenaam als we ze samen onderhouden en bijeenhouden. Denk aan sportactiviteiten voor kinderen, taalhulp voor nieuwelingen en uitstapjes voor ouden van dagen. Denk aan een gepensioneerde die vrijwillig een onrendabel pontje bedient. Of denk aan een bospad zonder blikjes en plastic, omdat iemand alle troep opruimt. We doen het mede uit oprechte betrokkenheid.

Allemaal mooi, maar helpen doe je bewust of onbewust toch ook voor jezelf. Omdat het je een prettig gevoel geeft. Omdat je dan meetelt. Omdat je dan kan laten zien dat je iets dóet. En dat is goed.

Of zie ik dit toch te zwart/wit? Wees eerlijk.

8 gedachtes over “Altruïsme is ook eigenbelang

  1. Ik denk dat je het goed ziet. Je kent misschien de uitspraak: ‘alles is egoisme, ook behulpzaamheid; omdat je iemands pijn niet kan aanzien.’ Ik meen dat Godfried Bomans iets dergelijks zei.
    Dat raakt aan jou logje.
    Bij mij wekt overdadige behulpzaamheid irritatie of wantrouwen maar dat zegt misschien meer over mezelf dan over de helpende.😆

    1. Zo zie je maar weer: wat anderen eerder bedacht hebben, vinden wij opnieuw uit. Het is dus van alle tijden.
      Ik heb ook moeite met overdadige behulpzaamheid. Die irritatie en dat wantrouwen ervaar je vast niet voor niets.

  2. Ingrid van Bouwdijk

    Het is eerder een menselijke eigenschap. Volgens de evolutie psychologie hebben alle lieden met een groot aantal egoïstische genen allang het loodje gelegd. Je had de groep nodig om te overleven, dus sociaal gedrag was een must en als je niet constructief meedeed dan werd je verstoten. Het is trouwens ook een diereneigenschap. In één van mijn psychologieboeken staat een stukje over een klein jongetje dat van een muurtje valt in een kooi met bavianen oid. Hij is bewusteloos. Eén baviaan pakt hem voorzichtig op en begint hem zachtjes te wiegen, omdat hij er verder ook geen raad mee weet, legt hij het joch na een tijdje bij het deurtje waar de verzorgens hem konden pakken. Wat heeft zo’n beest er nou voor belang bij om dit gedrag te vertonen? Aardig gevonden worden door de groep? Altuïsme is ook eigenbelang, maar niet alleen.

  3. Ik ben het erg eens met je stuk. Al zal er de ene keer meer egoïsme bij komen kijken dan de andere keer. Die kerk heeft mij allergisch gemaakt voor (teveel) naastenliefde. Ik heb het van dichtbij gezien en ervaren als ‘vals’ en eigenbelang. Breek me de bek niet open!

    1. De rol van de kerk is zo dubbel. Aan de ene kant ervaren mensen werkelijk steun door hun geloof, aan de andere kant hebben lieden binnen de kerk in het verleden de nodige schade aangericht. Zonde, want ik denk dat veel mensen zoekende zijn naar een alternatief.

Reageren mag

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.