Amerikaans arbeidsethos

Iedereen valt over Hillary Clinton heen nu blijkt dat zij een longontsteking heeft verzwegen. Dat had ze eerder moeten laten weten. Opmerkelijk. Kennelijk is er iets veranderd in Amerika. Ik herinner mij nog precies hoe het was om in 1996 bij een Amerikaans bedrijf te werken.

Er was hier in die jaren een tekort aan financieel geschoolde mensen. Ik werkte er tijdelijk met mijn praktische boekhouddiplomaatje in een MBA-waardige functie. Je mocht er absoluut geen fouten maken. Ongeveer 60% van mijn tijd ging op aan het controleren van mijn eerder verrichte werk. Dat werd mij bij aanvang expliciet opgedragen.

Iedereen werkte daar meer dan veertig uur per week. (Behalve ik, zei de gek.) Mijn cheffin kwam elke ochtend voor de file uit Waalwijk naar Leiden. Ze vertrok pas nadat de ergste avondfiles waren verdwenen. Regelmatig keerde ze op zaterdag nog even terug naar kantoor. Waaruit haar leven bestond, behalve het huis delen met haar bejaarde moeder? Ik zou het werkelijk niet weten.

Bikkelen was daar gewoon de norm. Mijn voorganger had kort voor mijn komst iets over de gang van zaken opgemerkt, zo werd mij besmuikt verteld. Dat paste niet in het Amerikaanse beeld van een toegewijde werknemer. Op zekere dag kreeg hij na de lunch te horen dat hij binnen een uur kon vertrekken. De bewakingsdienst kwam hem keurig ophalen en naar de buitendeur begeleiden.

Waarschijnlijk waren ze er zelf ook een beetje beduusd van geweest. Dat ik om 17.00 uur naar huis ging, werd goedmoedig getolereerd. Zolang ik mijn werk maar af had. Ook   mocht ik als vrouw broeken dragen, in plaats van rokken. Ik kreeg geen plek in een raamloze achterkamer. Wel een riant bureau in een ruimte met panoramazicht, wat tot de nodige afgunst leidde. Want zo wordt volgens de Amerikaanse pikorde een manager gehuisvest.

Ik heb er twee ‘situations’ meegemaakt.

Het eerste was voorafgaand aan de komst van een delegatie ‘suits’. Die kwam van het hoofdkantoor in Chicago naar Nederland. Ineens gedroeg iedereen zich anders. Bij uitzondering keek mijn cheffin mijn concept-werk na voor de maandafsluiting. Er zat één klein foutje in. Dat was nog makkelijk te herstellen voor de eindversie. Maar zij, die tot dan toe alle verschijnselen van zware overspannenheid kunstig had weten te verbergen, ging fináál door het lint.

Ik wist werkelijk niet wat mij overkwam. Ze torende boven mij uit en stond te razen en te tieren. Zo hard en snerpend, dat ze het helemaal tot aan het eind van de gang konden horen. What a nightmare. Ik schaamde mij dood en kon wel door de grond zakken. Maar ik dacht ook: dit is buiten alle proporties. Later heeft zij haar excuses aangeboden.

Het tweede betrof de manager boven haar. Een dertiger, die zo mogelijk nog langere dagen maakte. Was net vader geworden, ik begreep er niets van. En toen moest hij plotseling met grote spoed in het ziekenhuis worden opgenomen. Longontsteking. Daar was hij veel te lang mee doorgelopen. Het had zijn dood wel kunnen worden.

Ach, wat erg toch voor hem en zijn jonge gezin, vond iedereen. Maar tegelijkertijd kon ik het aan alles merken. Dat de Amerikanen zijn doorzettingsvermogen en arbeidsethos beslist waardeerden.