BZD – Bewust Zonder Douche

Op een regenachtige zondag bezoek ik een museumwoning in Arnhem. Het huis staat in de Borgardijnstraat en je waant je er direct in 1920. Middenin de woonkamer staat de eettafel met rechte stoelen en Perzisch tafelkleed. Precies zoals bij mijn oma vroeger. Op de houten vloeren liggen matjes en kleden. Overal zie je paneeldeuren met kleine ruitjes bovenin. De natuurstenen schoorsteen, het granieten aanrecht en de verfkleuren: alles is a trip down memory lane. Je zou denken dat iedereen voor moderne voorzieningen kiest. Maar het paar dat er woont, leeft bewust deels in oude stijl.

Er is geen douche, bad, wasmachine of droger. In de keuken ontbreken koelkast, afwasmachine en koffiezetapparaat. De bewoonster vertelt dat het leven zonder deze voorzieningen en apparaten begon als experiment. En eigenlijk lukt dat heel aardig. Ze heeft een stofzuiger, maar ze gebruikt hem weinig. Met stoffer en blik het vuil van de vloer vegen, gaat even goed. Melk koopt ze vrijwel dagelijks. Net zoals dat vroeger gebruikelijk was, toen de melkboer elke werkdag langskwam. En levensmiddelen blijven een poos goed in een koele kelder.

De was brengt ze naar een wasserij in de buurt. Afwassen gebeurt in een teiltje met sop. En filterkoffie zet ze eveneens met de hand. Gewoon in een fluitketel wat water koken en dat op gemalen koffie in een filter gieten. Deed ik vroeger ook. Zichzelf wassen gebeurt bij de wasbak en verder brengt ze regelmatig  een bezoek aan de sauna.

Zo gek is dat niet. Vroeger ging mijn moeder naar het badhuis in de buurt. Als kind heb ik ’s winters zelf nog in een zinken teil voor de gashaard in de woonkamer gezeten. In de badkamer was het zonder centrale verwarming dan te koud. Sommige wijken hadden tot in de jaren vijftig van de vorige eeuw ‘water en vuur’ winkeltjes. Daar kon je heet water en gloeiende kooltjes halen. En mijn arbeidershuisje uit 1913 kreeg pas rond 1970 een heuse badkamer en riolering. Voor die tijd was er slechts water in de keuken. En loosde men op een beerput in de achtertuin.

Toen ik na het bezoek aan de museumwoning mijn eigen huis betrad, zag het er ineens nogal gestript uit. Vorige eigenaren hebben in de loop der jaren veel oude elementen verwijderd. Bij de verbouwing heb ik wel een originele paneeldeur kunnen redden. Alleen de kelder en de buitenkant met het stalletje zijn authentiek. Maar ik moet bekennen, zonder warme douche wil ik echt niet.

9 gedachtes over “BZD – Bewust Zonder Douche

  1. Ingrid van Bouwdijk

    Ben wel benieuwd naar de precieze reden van de bewoners voor hun experiment. Is het gewoon voor de lol, of milieu, of nog iets anders, of een combi?
    Wij hebben wel een afwasmachine maar gebruiken hem alleen als we gasten hebben. Ik gebruik water efficiënter als ik met de hand was en eerst spoel met gebruikt water van de groente, denk ik. Het ecoafwasmiddel is volgens mij ook milieuvriendelijker dan zo’n blokje met chemisch spul, al gebruiken we daar ook de ecoversie van.
    Ik maak mijn eigen koffie ook met een gewoon filter en heb de gekregen Senseo al weer weggedaan, want ik vond er geen smaak aan zitten.
    We hebben ook katoenen luiers gebruikt met als commentaar dat het veel water kost om te wassen en te spoelen dus gebruikten we het badwater om te spoelen en de tweedehands kantoenen luiers hebben om de billetjes van hele generaties babies gezeten. Dat badwater houden we erin en gebruiken we nog steeds om de wc door te spoelen. Een leidster van het kinderdagverblijf had nog nooit zo’n katoenen ding gezien en had hem in de prullenbak gegooid.
    Het enige nadeel van mijn gedrag: ik denk dat mijn pogingen averechts werken, want ik krijg altijd vooral meewarige blikken die willen zeggen: wat ben ik blij dat ik zo niet ben.
    Maar zelf kan ik niet anders 😦 Het gaat bijna automatisch dat ik bij veel dingen nadenk die ik doe en koop.
    Het verhaal doet met trouwens denken aan het huis waar mijn ouders woonden voor mijn geboorte: het water op het nachtkastje was soms s’nachts bevroren als het buiten vroor…

    1. De aanleiding was dat ze eerder in een veel groter appartement woonden en voor de verhuizing spullen weg moesten doen. Ze wilden eens kijken of het zou lukken om eenvoudiger (mijn term) te leven. Het huis is overigens heel knus en door de lambrisering en dergelijke mooi. Met de verhuurder is afgesproken dat ze tien keer per jaar de woning voor bezoekers open stellen. Wellicht dat dit een extra stimulans is om zo te leven. De bewoonster die ik sprak, lijkt mij sowieso iemand die in het algemeen bewuste keuzes maakt. Overigens is alles goed onderhouden, er is goede verwarming en een fornuis. Het is niet echt primitief.
      Ik denk dat er best meer mensen zijn die, zoals jullie, water willen besparen c.q. daar zuinig mee om te springen. Maar vermoedelijk vinden veel mensen het een gedoe en willen ze niet overal emmers hebben staan. Mijn moeder heeft ook hier en daar emmers spoelwater. Als ik heet afwaswater wil, duurt het even voordat er warm water uit de kraan komt. Dat koude water gaat bij mij in de regenton en is bestemd voor de plantjes. Maar die zit nu vol. Dan laat ik het toch verloren gaan. Iedereen maakt zo zijn eigen keuzes, maar lang niet iedereen heeft de gevolgen van grote droogte van nabij gezien.

  2. Ingrid van Bouwdijk

    Ja mee eens dat iedereen zo zijn eigen keuzes maakt. Ik zou ook nog veel meer kunnen doen. Mbt water besparen zei mijn neef een keer: O joh, jullie daar in het westen van het land, hebben een overschot aan water, dat moet je juist gebruiken. Nu zakt ons huis bijna van de drassigheid weg in de veengronden, maar zoet water wordt wel een issue in de toekomst. Mn. rond de Nijl heb ik begrepen.

  3. Ingrid van Bouwdijk

    Correctie: zoet water is trouwens al een issue. In veel gebieden in Afrika is al strijd gaande om zoet water. Pastoralisten in Ethiopië kunnen bijvoorbeeld steeds moelijker met hun vee naar de rivieren om te grazen en te drinken, want ze doorkruisen dan grond die is opgekocht door grote landbouwbedrijven die rond de rivieren zijn gaan zitten.

    1. Ja, dat is echt een dramatische situatie. Die mensen worden serieus bedreigd in hun bestaan. En dan die grote landbouwbedrijven en buitenlandse overheden (Saoedi Arabië en consorten) die al het goede land opkopen of leasen.
      Meestal hebben wij ruim voldoende water in Nederland. Als de klimaatverandering doorzet krijgen we er nog meer van. Ik denk dat de kwestie van verspilling specifiek draait om de energie/kosten die nodig zijn om van rivier- of duinwater schoon drinkwater te maken.

  4. Mooi verhaal. Bij het enkelsteens huisje van m’n grootouders was ook geen douche en stond 10 meter van het huis een plee boven de sloot. Als klein kind vond ik dat eng. Lijkt me ook niets in de winter.

    Zelf heb ik een badkuip nooit wat gevonden en douche ik met hooguit 16 liter aan water inclussief haarwassen en de doucheruimte schoonmaken. Afwassen doe ik handmatig in de gootsteen als ik voldoende af te wassen heb. Neemt met afspoelen ook een liter op 16 en inclusief afdrogen en opruimen 35 minuten, wat neerkomt op 5 minuten per dag. Wel heb ik een koelvriezer uit 1988 omdat ik helaas geen kelder heb. De was gaat aan de lijn en regelmatig doe ik een handwas.

    M’n totale waterverbruik ligt op 16m3 per jaar en daardoor betaail ik de hoofdprijs van 5 euro per m3 ofwel 0,5 eurocent per liter. Daarvan drink ik een groot deel op.

    1. Welja, het is helemaal niet zo moeilijk om zonder afwasmachine, droger en badkuip te leven. Wasgoed dat buiten aan de lijn hangt, ruikt ook lekker (meestal tenminste).
      Die oude plee lijkt mij ook een beetje griezelig en koud. Ik ken het van reizen in armere landen. Dan zit je toch minder ontspannen. 😉

  5. Ingrid van Bouwdijk

    Zelfs bepaalde lokale kindertjes in Kenya hebben moeite met de latrine. Mijn man heeft een aantal vrienden die hij kent van zijn basisschool en middelbare school. Allemaal van die plattelandsjongetjes die wat beter konden leren en via missiescholen uiteindelijk op de universiteit belandden. Een aantal heeft het helemaal gemaakt en woont nu in van die extreme villa’s met elk kind zijn eigen badkamer en wc. Soms ligt zo’n wijk pal naast een sloppenwijk. Ze spreken alleen nog Engels soms, niet eens meer Swahili. Een van de kinderen van zo’n vriend kreeg op een gegeven moment hevige buikpijn tijdens een bezoek aan de grootouders op het platteland. Het werd zo erg dat ze halsoverkop vertrokken op weg naar het dichtsbijzijnde ziekenhuis, met onderweg even een tussenstop bij een hotel. Het mannetje rende meteen naar de wc daar en weg was de buikplein. Bleek dat hij het had zitten ophouden omdat hij niet op de latrine durfde poepen. Ze zijn maar niet meer teruggegaan….

    1. Het arme manneke. Al kan ik mij voorstellen dat hij in een kramp schiet door zo’n Afrikaanse latrine. Ik herinner er mij een paar waar de bruine spetters zeker een meter hoog langs de muur zaten. De walm uit het gat was werkelijk adembenemend. Ik durfde niets aan te raken uit angst de meest afgrijselijke ziektes op te lopen. Dat was onder andere in Oeganda in 2003 en ik leef nog steeds. Kennelijk kunnen we best wel wat hebben. Of ik ben tegen alle bacteriën bestand geraakt, omdat ik als kind bovenop de mesthoop van een boer speelde.
      Deze week las ik over hulp bij hoogbejaarde mensen. Daar wordt het toilet elke dag schoongemaakt. Misschien ben ik een viespeuk (dat gaan we dan nu via de reacties merken), maar bij mij ligt de poetsfrequentie toch iets lager.
      Nou, we hebben wel een geweldig niveau bereikt qua onderwerp, vind je niet?

Reacties zijn gesloten.