Bijgeloof

We kunnen het leven nemen zoals het is, maar ik denk dat veel mensen dat saai vinden. Alles is dan zo gewoon. Er moet toch meer zijn dan dit bestaan. En we willen graag ergens over kunnen dromen. Speel je mee in de loterij, dan koop je een beetje hoop. Zit het tegen, dan is er vast een reden waarom het zo loopt. Natuurlijk, we zoeken houvast en zekerheid. Evenals een spannende ontsnapping aan het gewone.

Ik ben rationeel, maar betrap mezelf soms op een kinderlijk bijgeloof. Als ik achter mij een naderende auto hoor, dan kijk ik naar een specifieke tegel verderop in de stoep. ‘Als ik op die tegel sta voordat de auto passeert, dan zal het goed met mij blijven gaan.’ Het lukt altijd om zo’n tegel tijdig te bereiken. Soms moet ik doorlopen. Maar rennen of springen is nooit nodig. Kennelijk schatten mijn hersenen bij het geluid van een naderende auto afstand en snelheid perfect in. Toch ben ik steeds weer opgelucht als het is gelukt.

Ik ben zeer gevoelig voor ‘tekens’ als ik aan iets belangrijks begin. Zoals aan een nieuw jaar. Gisteren, op nieuwjaarsdag, stond ik om 10:20 uur bij een bushalte in een stille, mistige straat. Niemand te zien. Behalve een zwerverstype met twee grote supermarkt-tassen. Hij kwam rochelend naar de bushalte, zette zijn tassen neer en zocht heel nadrukkelijk contact. Uiterst opgewekt en vriendelijk. Zoals mensen zonder prangende verantwoordelijkheden dat kunnen doen. Maar hoogst irritant.

Kijk, op zo’n moment ontstaat er voor mij een bloedlinke situatie. Want ik zou er zomaar waarde aan kunnen gaan hechten. Dat nu juist hieruit mijn eerste ontmoeting in 2016 bestaat. Gelukkig vergeet ik zulke incidenten vaak snel. En het jaar gaat gewoon zijn gang, zoals het verder zijn gang zal gaan.

Bijgeloof is iets anders dan intuïtie. Intuïtie is echt; daar geloof ik heilig in.

7 gedachtes over “Bijgeloof

    1. Oei, dat is een moeilijke. Misschien helpt het om eerst voor jezelf te bepalen wat je onder intuïtie en bijgeloof verstaat. Ik weet niet of jij het volgende bedoelt, maar ik zie het ruwweg zo.
      Bij bijgeloof weet je dat je jezelf laat meeslepen door fantasie. Bij intuïtie in negatieve zin voel je dat er iets is wat je niet direct waarneemt of (al) kan verklaren, maar het klopt niet met datgene wat je ziet of ervaart. Bij intuïtie in positieve zin gaat het om iets waarvan je onbewust weet dat het goed voor je is. Je gevoel loopt op je zelfkennis voor. Is er twijfel, dan kan het zijn dat je een gevoel krijgt dat door een oude ervaring wordt opgeroepen, terwijl de werkelijke huidige situatie net even anders is. Dan lopen intuïtie en fantasie door elkaar.
      Wat ik nog niet goed kan vatten, is of toeval bestaat of niet.
      Over intuïtie staat hier een ‘rationeel’ stukje: http://www.carrieretijger.nl/functioneren/professionele-eigenschappen/intuitie

      1. ja zoiets, je verwoordt wel wat ik ongeveer – onverwoord – bedoel. Maar mijn twijfel wordt niet alleen door een oude ervaring opgeroepen, of misschien is dat ook wel oude ervaring maar dan in de zin van ‘gelezen, gezien, gehoord’. Bijvoorbeeld als ik fiets of loop door een donker bos. Het is onzin om te denken dat in een koud donker bos een crimineel ligt te wachten tot er toevallig op die plek iemand langs komt fietsen. Dus ik voel me redelijk safe. Toch is er een spanning in me, het voelt niet goed, ik zie niets om me heen, de stilte is zwaar, de energie is fout: mijn intuitie zegt dat het niet juist is. Maar er gebeurt nooit wat. Die intuitie loopt dus blijkbaar nog een paar eeuwen achter, want vroeger was het vast wel echt gevaarlijk in een donker bos.

        En wat ik dan doe om me gerust te stellen? Bijgeloof aanroepen. Zoiets als jouw stoeptegels. Als ik tot de volgende bocht niets hoor, komt het goed.Nou dat slaat helemaal nergens op, maar het houdt me bezig, helpt me van mijn spanning af en voor ik het weet ben ik het bos door en in de veilige stad. Hmm.

      2. Hoi Mathilde,
        Wat je hier beschrijft, is zeer herkenbaar. Ik wandel overal, maar in mijn eentje zal ik niet snel door een verlaten bos wandelen. Op de fiets voel ik mij al veiliger. Een fiets wekt de illusie dat je snel weg kan komen. Een donker bos heeft alles om griezelig te zijn: onoverzichtelijk, duister, er zijn geen andere mensen in de buurt en geschiedenis plus sprookjes hebben ons beeld beïnvloed. Wel grappig dat je bijgeloof gebruikt ter geruststelling. Ik probeer soms op mijzelf in te praten: ‘Statistisch gezien is een stad gevaarlijker.’ Maar toch.
        Ik vermoed dat in het grijze gebied tussen bijgeloof en intuïtie ook instinct een rol kan spelen. Instinct als een natuurlijk aangeboren gedrag (gebaseerd op voorouderlijke kennis?). Terwijl intuïtie uitgaat van een gevoel gebaseerd op onbewuste eigen kennis. Goh, het wordt nu wel moeilijk. Wat denk jij?

      3. Ik denk dat je gelijk hebt. Dat ik eigenlijk meer instinct bedoel dan intuitie als ik gespannen door een donker verlaten bos fiets. Mijn instinct zegt dat dat niet veilig is, niet zozeer mijn intuitie. Maar het is wel lastig precies de grens te trekken tussen die drie gevoelens. Een uil bijvoorbeeld heeft bijvoorbeeld een slechte naam, bijgeloof. Maar als ik dan in dat bos ook nog een uil hoor roepen, brrr het wordt er dan niet gezelliger op. Perfecte omgeving voor een horrorfilm. Dus mijn instinct zegt dat fietsen door dat donkere bos niet slim is, dat wordt dan versterkt door het bijgeloof in die uil. Mijn intuitie speelt geen rol, gewoon foute term hiervoor. Intuitie is wat anders.

  1. Hoi Mathilde,

    Griezelig bos of niet, het is toch leuk om na te denken over wat wij verstaan onder deze begrippen en om helder te krijgen welke van de drie een rol speelt/spelen. Ik hoop wel dat je met plezier door het bos blijft fietsen. Het bos is tenslotte ook een toevluchtsoord en schuilplek voor mensen die geen vlieg kwaad doen. Een paar zelfverdedigingslessen helpen wellicht beter om gemoedsrust te krijgen dan onze bijgelovigheid. 😉

  2. Pingback: Aanvullingen en verbeteringen | Raam open

Reacties zijn gesloten.