Controle houden of loslaten

In de Volkskrant van 4 juli staat een bericht dat mij fascineert. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat mensen nog liever pijn lijden dan dat ze zich vervelen. Je zou toch denken dat de meesten van ons het heerlijk vinden om hangend op de bank lekker niets te doen. Maar nee hoor, we willen steeds bezig zijn. Al is het maar frutselen aan een pen. Paul van Lange, hoogleraar sociale psychologie aan de VU heeft er een verklaring voor. ‘Actief zijn geeft ons het gevoel dat we controle hebben.’

Is controle hebben dan zo belangrijk? En wanneer heb je ooit echt controle? Kennelijk ben ik weer eens de uitzondering op de regel. Want ik kan wel degelijk minutenlang voor mij uit staren en wegdromen. Sterker, misschien is dat een manier om controle over zaken te krijgen. Daardoor komen mijn gedachten in rustiger vaarwater en kan ik ze ordenen, waarna er ruimte voor nieuwe ideeën ontstaat.

De regie ben je kwijt wanneer je situaties en consequenties niet meer overziet. Dan krijg je het gevoel dat de grond onder je voeten verdwijnt en je gaat zweven. Of dat je in een diep zwembad springt en niet goed weet waar je aan begint. Dit kan een beetje eng zijn, maar is op zich niet erg. Pas wanneer je het idee krijgt dat je aan de rand van een afrond staat, is er iets mis. We stappen voor de lol in zweefmolens en achtbanen. Zweven en ‘loskomen’ vinden we best leuk, zolang er maar een veiligheidssysteem is.

Veiligheid en zekerheid horen bij onze belangrijkste behoeften. Zo bezien is het logisch dat we graag de regie in handen houden. Het verlangen daarnaar kan echter verlammend werken, met alle risico’s van dien. Want gebrek aan innovatie in conservatieve culturen bijvoorbeeld, houdt juist onveilige en onzekere leefomstandigheden in stand. Het is ook niet slim om blind te varen op elke les uit het verleden wanneer de wereld om je heen snel verandert.

Dus kennelijk willen we iets doen en het liefst houden we grip op ons eigen leven. Dan is het in de huidige tijd handig om eens te leren loslaten.

(Hm ja, die tegeltjeswijsheid zou mooi passen op mijn eigen muur.)

2 gedachtes over “Controle houden of loslaten

  1. Ingrid van Bouwdijk

    Het is wel heel westers om altijd maar iets te willen doen. Bepaalde oosterse filosofieën bepleiten meer het “zijn” dan het “doen”, maar misschien ook wel vanwege die menselijke drang om iets te doen. Die drang om iets te doen, ga je dan zitten bekijken op je kussentje, maar dan doe je ook weer iets, want je bent aan het bekijken en dat is ook iets doen. Pffff, ik weet het niet.
    Twee weken terug was ik weer in Malawi. En ik ontrek me dan niet van de politiek incorrecte gedachte: “Wat zitten daar toch veel mannen op hun gat onder de spreekwoordelijk boom.” En wij maar rennen tot we erbij neervallen. Misschien was er ook niks te doen op dat moment en komen die mannen tijdens de oogst pas op gang. Geen idee, maar ik weet wel dat ik iets minder hard ga rennen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s