Is generatie Y een eliteclub?

In de Volkskrant van 29 april staat een interessant betoog over de drijfveren en zoektocht van generatie Y. Rianne Phillipsen, geboren in 1991 en masterstudente filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen, is daar lid van. Zij stelt dat haar generatiegenoten zijn opgevoed met het besef dat zij dankzij hun ouders alle kansen krijgen en daarom moeten excelleren. Dat maakt hen niet besluiteloos of ongemotiveerd. Deze generatie heeft wel moeite om aan alle ingeprente verwachtingen te voldoen. En voelt zich moe en eenzaam.

Generatie Y is tussen 1982 en 2001 geboren. Het is riskant om hier kenmerken aan te verbinden. Zo ervaart generatie Y stress bij de gedachte lang bij hetzelfde bedrijf te moeten werken. Begin jaren tachtig gingen veel jonge werknemers hier juist wel van uit. Toch betwijfel ik of dat toen de wens van twintigers was. Volgens mij is het logisch dat starters verschillende bedrijven of sectoren willen verkennen, en zich verder ontplooien.

In Amerika wordt sinds de jaren zestig onderzocht hoe jongeren daar in het leven staan. Op Wikipedia staat een samenvatting van dit onderzoek. In vergelijking met babyboomers (1945-1960) en generatie X (1961-1981) hecht generatie Y meer aan geld, is minder geïnteresseerd in politiek en het ontwikkelen van een levensfilosofie, en wil weinig doen voor maatschappij en milieu.

Rianne Phillipsen komt deels met een tegengesteld geluid: We zien een generatie [babyboomers en generatie X] die een uitputtingsslag heeft gevochten voor onhaalbare idealen. Idealen die niet per se de onze zijn. Dus zijn wij op zoek naar nieuwe rol- modellen, nieuwe inspiratiebronnen. We zijn op zoek naar een manier van leven die ons gelukkig maakt, zonder onszelf, onze bronnen of de wereld om ons heen uit te putten. Duurzaamheid is voor ons niet alleen belangrijk wanneer het gaat om energie en kleding, maar we hechten bovenal belang aan ons eigen lichaam en geest: we willen onszelf niet kapot maken met een druk tot presteren […] We kiezen een studie die we leuk vinden, laten een slopende baan met de belofte op een hoog salaris schieten of zoeken een manier om geld te verdienen zonder de bevestiging van een diploma.

Er is een duidelijk verschil tussen jonge mensen uit opkomende landen en de VS/Europa. Wikipedia: Bij generatie Y in de BRIC-landen staat geld verdienen met stip op de eerste plaats. Bij generatie Y in Europa en de VS moet het werk uitdagend en belangrijk zijn en het salaris marktconform.

Hoe zit het nu precies? Ik denk dat kenmerken per generatie voor een groot deel afhangen van het eigen welvaartsniveau. Als je de huur niet kan betalen, heb je wat anders aan je hoofd dan inspiratie in je werk zoeken en wachten op de ideale baan. Socio-economische omstandigheden en afkomst spelen een rol. Zelfs binnen een land. In de VS is er verschil tussen blanke Amerikanen en jongeren van Afrikaanse of Latijns-Amerikaanse afkomst. Iets vergelijkbaars zie je bij ons. Daarnaast scheelt het of je uit progressieve of behoudende kringen komt. Wat Rianne beschrijft, is wat ik al 35 jaar wil. Het is ook wat hippies voor mijn tijd al zochten. Dat is niet typerend voor haar generatie.

Waarin haar generatie vermoedelijk anders is, is dat zij sneller een eigen bedrijf start. Dat gaat qua regels nu makkelijker dan 35 jaar geleden. Ook vanwege de toegang tot kennis en netwerken via internet. Haar generatie is als kind veel meer geprezen, gestimuleerd en serieus genomen dan generatie X en de babyboomers. Hierdoor staan zij steviger in het leven dan kinderen die bescheidenheid werd aangeleerd.

Toch, dat haar generatie zich moe en eenzaam voelt en te hoge verwachtingen vreest, begrijp ik wel. Zij leeft in een competitiever land dan Nederland 35 jaar geleden was. Toen was een deel van de banen nog redelijk zeker. In diverse sectoren kwam er nog weinig concurrentie vanuit het buitenland. Efficiëntie was door reorganisatie op reorganisatie nog niet tot het uiterste opgevoerd. Of door bemoeizucht van managers gesloopt. Leuke banen in de creatieve en non-profit sectoren waren nog niet wegbezuinigd. Plus: er werden minder waanzinnige eisen aan sollicitanten gesteld. Nu moet je zo ongeveer een alles kunnende tv-ster zijn.

Is het voor een deel gewoon angst om het veilige nest te verlaten en op eigen benen te staan? Algemeen gesteld is deze generatie meer gepamperd dan hun voorgangers, maar de maatschappij is wel harder geworden. Haar toekomst is net zo onzeker als die voor de twee voorgaande generaties was. Sinds 1945 is er vrijwel geen jaar geweest zonder dreiging uit het oosten en/of milieudoemscenario’s. Alles verandert voortdurend en keert met een golfbeweging terug. Ook de groeiende vermogenskloof. Ik vestig mijn hoop deels op de innovatiekracht en opvattingen van jongeren. Er lijkt al wat op gang te komen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s