Flink zijn; de jeugd van bejaarden

Onze welvaart is van zeer recente datum. Tot 1945 leidden de meeste Nederlanders een eenvoudig bestaan. Ze woonden in kleine huizen met grote gezinnen en veel zaken bleven onbesproken. Daarna ging het snel. Denk aan de ontwikkeling van gezondheidszorg, onderwijs, transport, media en techniek. En aan de komst van de AOW. Met toegenomen kennis en welvaart volgden bewustzijn en mondigheid. Het gevolg was een breuk met knellende zuilen.

‘Stille getuigen’ van vroeger tijden lopen overal rond. Hun verhalen komen zodra je met 75-plussers praat. Bijvoorbeeld over hun jeugd. Vroeger werd je ‘s winters wakker met ijsbloemen op het slaapkamerraam. Voordat je naar school ging, moest je als kind op een boerderij eerst koeien melken. Meisjes stopten ‘s avonds eindeloos kousen of moesten breien. Het werk was nooit klaar. Kinderen werkten vanaf hun veertiende. Als je een goed stel hersens had, kwam de hoofdonderwijzer bij je ouders vragen of je door mocht leren. Dat kon alleen als er geld was.

Je ging fietsend op bedevaart van Zuid-Holland naar Kevelaer in Duitsland. Menig gezin verloor een kind aan ziekten waar nu een pilletje voor is. Tot in de jaren zeventig waren er oude huizen zonder badkamer. Dan ging je op zaterdag een voor een in de teil voor de kolenkachel. Of naar het badhuis een paar straten verderop. Het is nu allemaal moeilijk voor te stellen. Er was armoede, maar zicht op vooruitgang.

Zou je als kind weerbaarder worden wanneer je flink moet zijn? Fysiek misschien. Een klasgenootje van mij fietste al op haar zesde een half uur naar school. Nu heeft zij een ijzersterke conditie. Maar het credo ‘niet zeuren, flink zijn’ en haar eenvoudige afkomst hebben psychisch schade aangericht.

Het blijft wonderbaarlijk hoe de een afknapt door zware tijden, terwijl de ander juist sterker wordt. Ik vermoed dat het helpt wanneer je je geborgen voelt binnen je familie, relatie of eigen persoonlijkheid. Misschien zit ik ernaast. Ik denk dat wat Mareiki over doorbijten schrijft, er ook mee te maken heeft.

6 gedachtes over “Flink zijn; de jeugd van bejaarden

  1. Ingrid van Bouwdijk

    In ieder geval is een goede hechting belangrijk om je goed te ontwikkelen. Maar toch zijn er altijd weer kinderen waarbij alles in de omgeving tegenzit en waarmee het toch goedkomt. Er is veel onderzoek gedaan naar deze beschermende factoren: een goede intelligentie, positief sociaal gedrag en sociale ondersteuning kunnen iemand toch erdoorheen trekken. Ik kan me zo voorstellen dat het helpt als je slim genoeg bent om wat afstand te nemen en jezelf tot te orde te roepen als je ziet dat je in een slachtofferrol vervalt. Ook als je als kind innemend bent, krijg je vast veel positiieve reacties en kan je zelfvertrouwen groeien. Aardige buren die je opvangen als het thuis weer eens te veel wordt, en die ook nog als rolmodel kunnen dienen, doen vast ook wonderen.

  2. Pingback: De 10 minst gelezen logjes en de 7 langst gevolgde bloggers – Raam Open

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s