Silvio uit Oost-Duitsland

Ineens moet ik terugdenken aan Silvio. De Berlijnse muur was een jaar eerder gevallen en Silvio zag zijn kans schoon. Tot dan toe was hij nooit buiten voormalig Oost-Duitsland geweest. Ik ontmoette hem als backpacker ergens in Nieuw-Zeeland. Hij was een jaar of twintig.

Eindelijk bezocht hij landen waar hij als jongen alleen van had kunnen dromen. Had hij jarenlang schaarse plaatjes verzameld van onbereikbare exotische oorden? De wereld wachtte op hem tijdens zijn ontdekkingsreis. Hij had veel te winnen. Zijn enthousiasme, nieuws- gierigheid en verwondering waren bijna kinderlijk. Hij trad iedereen vol optimistisch vertrouwen tegemoet. Het was aandoenlijk om te zien. Zulke momenten zijn uniek in een leven, en broos. Vooralsnog genoot hij met volle teugen van alle indrukken. Ik ben benieuwd hoe het nu met hem gaat.

Zoals wij toen allemaal rondtrokken, zo benaderen Oost-Europeanen ons land misschien nu. Het verschil in minimumloon tussen Nederland en Bulgarije of Roemenië is enorm. Zelfs als mensen worden onderbetaald, houden ze nog geld over. Tenminste, als een huisjesmelker of sjacherende regelneef het grootste deel niet afpakt. Tijdelijk een kamer delen is vaak gezellig. Het lijkt op low-budget backpacken en onderweg nog iets verdienen. Dan wissel je ook informatie uit over de beste adressen. Op een vergelijkbare manier heb ik met working holiday visa rondgezworven. Het verschil is dat ik niet speciaal voor het geld kwam. Ik wilde zo veel mogelijk van een land zien.

Er is ook weinig verschil qua baantjes die rondreizende Nederlanders in Australië krijgen en de Oost-Europeanen hier. Meestal gaat het om zwaar, vuil en/of slecht betaald werk. Als beheerder van een hostel had ik het nog best getroffen. Een contract of zekerheid had ik niet. Ik werkte op onregelmatige tijden. Wel kreeg ik gratis een pasje van de MediCare. Dat was erg handig toen ik met mijn motor onderuit ging.

Misschien is de gedachte aan Silvio een metafoor voor Oekraïne. Daar staan ze weer op een keerpunt in de geschiedenis. Grijpen ze hun kansen? Houden ze de bullebakken en bemoeiallen op een afstand? Of wordt het zo’n toestand als in Egypte? Een Nederlandse collega heeft geprobeerd bij Lviv een agrarisch bedrijf op te bouwen. De grond is er prima. Het bleek een uiterst moeizaam proces en inmiddels is zij terug. Ik hoop op betere kansen voor de inwoners.